Εισαγωγή στη Διοίκηση και Οργάνωση Επιχειρήσεων για Μηχανικούς και Επιστήμονες

Επίσημο περίγραμμα μαθήματος του ΤΜΗΥΠ (Πανεπιστήμιο Πατρών), όπως δημοσιεύεται στη σελίδα του μαθήματος και στο συνημμένο αρχείο «Περίγραμμα Μαθήματος». Το κείμενο παρατίθεται αυτούσιο, χωρίς τα πρότυπα οδηγιών του εντύπου.

Στόχοι

• Επιδιωκόμενα μαθησιακά αποτελέσματα του μαθήματος Στο τέλος αυτού του μαθήματος ο φοιτητής θα:
• έχει εισαχθεί στην επιστήμη της Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων με έμφαση στις λειτουργίες του προγραμματισμού, της οργάνωσης, της διεύθυνσης και του ελέγχου, καθώς επίσης στους ρόλους και ικανότητες των διοικητικών στελεχών,
• έχει γνωρίσει τις βασικές έννοιες και λειτουργίες της Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων στο σημερινό μεταβαλλόμενο επιχειρησιακό περιβάλλον,
• έχει εξοικειωθεί με τις σύγχρονες τάσεις της οργανωσιακής θεωρίας, ιδιαίτερα εκείνων που χρησιμοποιούν με επιτυχία τις κατάλληλες μορφές του οργανωσιακού σχεδιασμού για να ανταγωνιστούν στην περίπλοκη και αβέβαιη οικονομία της αγοράς,
• έχει ενημερωθεί για τις πρακτικές που έχουν εφαρμόσει σημαντικές επιχειρήσεις καθώς και σε πιο εξειδικευμένες γνώσεις που απαιτούνται να έχουν και να είναι σε θέση να μπορούν να διαχειριστούν μηχανικοί.

Δεξιότητες Στο τέλος του μαθήματος, ο φοιτητής θα έχει αναπτύξει περαιτέρω τις παρακάτω δεξιότητες:

1. την ικανότητα να διαχειρίζεται και να αναπτύσσει με τον πλέον αποτελεσματικό τρόπο τόσο το υλικό όσο και το ανθρώπινο κεφάλαιο μιας επιχείρησης,
2. την ικανότητα να αναλύει την πληροφόρηση που λαμβάνει από το εσωτερικό και το εξωτερικό περιβάλλον της εταιρίας, με αποτέλεσμα την ορθότερη λήψη αποφάσεων,
3. την ικανότητα να κατανοεί τη λειτουργία των συστημάτων παραγωγής,
4. την ικανότητα να προβαίνει στη χάραξη στρατηγικής βάσει των οικονομικών και τεχνικών δεδομένων που προκύπτουν σε δεδομένη χρονική περίοδο.

Περιεχόμενο (ύλη)

1 Τι είναι και τι πραγματεύεται η διοικητική επιστήμη

• Βασικές εννοιολογικές αποσαφηνίσεις και ορισμοί.
• Η σημασία και ο ρόλος του μάνατζμεντ για την οικονομία μιας χώρας, για τη λειτουργία των οικονομικών οργανισμών και για την ανάπτυξη και βελτίωση του ατομικού βιοτικού επιπέδου.
• Διακρίσεις των οικονομικών οργανισμών ανάλογα με τον σκοπό που επιδιώκουν, τον φορέα τους, το αντικείμενο της παραγωγικής τους δραστηριότητας, το μέγεθος και τη νομική τους μορφή.

• Συνασπισμοί & συνεργασίες επιχειρήσεων 2 Ιστορική εξέλιξη της διοικητικής σκέψης: Προσεγγίσεις – Σχολές της Διοίκησης

• Η κλασσική προσέγγιση: Η σχολής της Επιστημονικής Διοίκησης, της

Γραφειοκρατικής Διοίκησης, της Λειτουργικής Διοίκησης - Η προσέγγιση της ανθρώπινης Συμπεριφοράς: Θεωρήσεις

Hawthorne, Η κίνηση των ανθρώπινων Σχέσεων, η σχολή της επιστήμης της συμπεριφοράς - Η ποσοτική προσέγγιση (Επιχειρησιακή Διοίκηση, Διοίκηση

Πληροφοριακών Συστημάτων) - Σύγχρονες προσεγγίσεις (Διοίκηση Ολικής Ποιότητας, Ευρωπαϊκό

Μοντέλο Αριστείας EFQM). 3 Το περιβάλλον των οικονομικών οργανισμών

• Το εσωτερικό περιβάλλον των οικονομικών οργανισμών: εισροές

(ανθρώπινοι, οικονομικοί, φυσικοί, τεχνολογικοί πόροι), το έργου του μετασχηματισμού, οι εκροές και η οργανωσιακή κουλτούρα. - Το εξωτερικό περιβάλλον των οικονομικών οργανισμών: άμεσο περιβάλλον (καταναλωτές, προμηθευτές, ανταγωνιστές, κεφαλαιαγορά), έμμεσο περιβάλλον (οικονομία, τεχνολογία, πολιτικο-νομικό περιβάλλον, κοινωνικό, οικολογικό, διεθνές περιβάλλον). - Η δυναμική του περιβάλλοντος: χαρακτηριστικά σύγχρονου περιβάλλοντος, τρόποι αντίδρασης στη δυναμική του περιβάλλοντος, χαρακτηριστικά σύγχρονων οργανισμών, οργανισμός μάθησης και ποιότητας, ευέλικτη επιχείρηση. 4 Σχεδιασμός συστημάτων παραγωγής - Η συστημική προσέγγιση στη διοίκηση: το σύστημα παραγωγής

• Συστήματα διοίκησης και συστημική προσέγγιση
• Αποφάσεις σχεδιασμού παραγωγικών συστημάτων
• Θεωρίες συστημάτων – βασικές έννοιες, διακρίσεις
• Αναλυτική vs Συστημική σκέψη και οι αλληλεξαρτήσεις του με το περιβάλλον, την οικονομία και το κοινωνικό σύνολο.
• Παραδείγματα συστημικής σκέψης στα παραγωγικά συστήματα,

Μελέτη Περιπτώσεων - Γενική θεωρία συστημάτων και παραγωγικά συστήματα

5 Μελέτη διοικητικών λειτουργιών: Προγραμματισμός

• Είδη προγραμματισμού
• Διαδικασία προγραμματισμού
• Στρατηγικός Σχεδιασμός (αποστολή, καθορισμός αντικειμενικών στόχων, διαμόρφωση πολιτικών, καθορισμός διαδικασιών, λειτουργικά προγράμματα, αξιολόγηση εξωτερικού και εσωτερικού περιβάλλοντος)

• Διοίκηση με Στόχους (MBO) 6 Μελέτη διοικητικών λειτουργιών: Οργάνωση

• Αρχές Οργάνωσης

• Σχεδίαση Οργανωτικής δομής
• Οργάνωση Εργασίας
• Μελέτη Περίπτωσης: Οργάνωση Μηχανουργικής Εταιρείας 7 Μελέτη διοικητικών λειτουργιών: Διεύθυνση
• Ηγεσία (στυλ ηγεσίας, θεωρία Likert, μοντέλο Vroom, Θεωρία

McGregor X,Y, θεωρία ωριμότητας) - Υποκίνηση (θεωρία Maslow, Herzberg, Vroom, Υπόδειγμα Porter –

Lawler) - Ενδυνάμωση - Επικοινωνία: είδη, κανάλια, εμπόδια - Η δυναμική της ομάδας 8 Μελέτη διοικητικών λειτουργιών: Έλεγχος

• Διαδικασία ελέγχου: καθορισμός προτύπων απόδοσης, μέτρηση απόδοσης, επαναπληροφόρηση)
• Τύποι ελέγχου

• Μελέτη Περίπτωσης 9 Μελέτη διοικητικών λειτουργιών: Λήψη αποφάσεων και τα διοικητικά στελέχη

• Διαδικασία λήψης αποφάσεων

• Συνθήκες λήψης αποφάσεων
• Θεωρίες αποφάσεων
• Ορθολογική διαδικασία και διαισθητική λήψη αποφάσεων
• Εμπόδια λήψης αποφάσεων
• Η φύση του έργου των διοικητικών στελεχών
• Ανάλυση των κατηγοριών των διοικητικών στελεχών και του ρόλου του διοικητικού στελέχους ως φορέας στην λήψη των αποφάσεων 10 Τεχνικές ανάλυσης διοικητικών αποφάσεων
• Μαθηματικά Μοντέλα Λήψης Αποφάσεων
• Τα Δέντρα των Αποφάσεων
• Ανάλυση παλινδρόμησης και χρονοσειρών
• Γραμμικός Προγραμματισμός, Θεωρία Σειρών Αναμονής
• Η μέθοδος των Δελφών, της Προσομοίωσης, Satisfying και Sacrificing και του Νεκρού Σημείου

• H Θεωρία της Προσδοκώμενης Ωφέλειας 11 Νέες προκλήσεις και σύγχρονες προσεγγίσεις του μάνατζμεντ: Σύγχρονα Εργαλεία της Διοίκησης Ι

• Το νέο οικονομικό – κοινωνικό περιβάλλον και παγκοσμιοποίηση

• Διοίκηση γνώσης (έννοιες, περιεχόμενο, πρακτική)

• Ανασχεδιασμός επιχειρησιακών διεργασιών (χαρακτηριστικά, βασικά στοιχεία μεθοδολογίας) 12 Νέες προκλήσεις και σύγχρονες προσεγγίσεις του μάνατζμεντ: Σύγχρονα Εργαλεία της Διοίκησης ΙΙ

• Συγκριτική αξιολόγηση ( έννοια, είδη, βασικά ζητήματα, στάδια εφαρμογής του, μελέτη περίπτωσης)

• Ισορροπημένη κάρτα (βασική λογική, βασικές διαστάσεις, πρακτικός σχεδιασμός παραδείγματος ισορροπημένης κάρτας)
• Διοίκηση αλλαγών και καινοτομίας (ως προϋπόθεση επιβίωσης, έννοια και είδη οργανωσιακών αλλαγών, στάσεις και αντιστάσεις στις αλλαγές, ρόλοι και φορείς, μελέτες περιπτώσεων) 13 Διαχείριση Έργου
• Προγραμματισμός πόρων, οργάνωση παραγωγής
• Ο κύκλος ζωής και έλεγχος βιωσιμότητας του έργου
• Σχεδιασμός και παρακολούθηση προϋπολογισμού έργου
• Διαχείριση πληροφορίας

Αξιολόγηση

• Τελική γραπτή εξέταση (60% του συνολικού βαθμού) που περιλαμβάνει δοκιμασία πολλαπλής επιλογής
• Ατομική γραπτή εργασία (40% του συνολικού βαθμού)
• Τα κριτήρια αξιολόγησης περιλαμβάνονται στις σημειώσεις του μαθήματος

Βιβλιογραφία

Σημειώσεις διδάσκοντα από eclass.

Βιβλία:

Πετρίδου Ε., «Διοίκηση – Μάνατζμεντ, Μια εισαγωγική προσέγγιση», Εκδόσεις «Σοφία», 2011 Williams, K. & Johnson, B. «Εισαγωγή στο Μάνατζμεντ, Ένας Πρακτικός Οδηγός Ανάπτυξης», Εκδόσεις Κριτική, 2005 Τζωρτζάκης, Κ. & Τζωρτζάκη, Α., «Οργάνωση και Διοίκηση», Εκδόσεις Rosili, 2002 Μπουραντάς, Δ., «Μάνατζμεντ», Εκδόσεις Γ. Μπένου, 2002 Robbins, S., Decenzo, D. & Coulter, M., «Διοίκηση Επιχειρήσεων: Αρχές και Εφαρμογές», Εκδόσεις Κριτική, 2012 Shtub, A., «Διαχείριση Έργων», Εκδόσεις Επίκεντρο Α.Ε., 2008 Bateman, S., «Διοίκηση Επιχειρήσεων», Εκδόσεις Α. Τζιόλα & ΥΙΟΙ Α.Ε., 2016 Χυτήρης, Λ., «Μάνατζμεντ, Αρχές Διοίκησης Επιχειρήσεων», Εκδόσεις Φαίδιμος, 2013 Hitt A. M., Black J. S., Porter W. L., «Μάνατζμεντ», Εκδόσεις ΙΩΝ, 2014

E-Books:

«Οργάνωση και Διοίκηση Επιχειρήσεων για Μηχανικούς» του Γιάννη Καλογήρου «Αναδιοργάνωση και Μάνατζμεντ Αλλαγών στις Επιχειρήσεις» του Αντώνη Γεωργόπουλου