Συστήματα Μικροϋπολογιστών¶

Το υποχρεωτικό μάθημα υλικού του 5ου εξαμήνου: πώς είναι στημένος ένας μικροϋπολογιστής, πώς λειτουργεί η CPU, η μνήμη και τα περιφερειακά, και πώς προγραμματίζονται συγκεκριμένες οικογένειες (Z80, ATtiny/AVR, Cortex, Arduino/Raspberry). Στην πράξη εξετάζει κατά βάση σχεδίαση και εξήγηση: διαγράμματα χρονισμού εντολών του Z80, μετάβαση/ανάλυση καταστάσεων, συστήματα με περιφερειακές συσκευές, και προγραμματισμό μικροελεγκτών.

Θέματα Τι λένε οι φοιτητές Περίγραμμα ⬇ Κατέβασε για AI

Με μια ματιά¶


Κωδικός	CEID_24Y361
Εξάμηνο / τύπος	5ο, υποχρεωτικό Κατάλογος
ECTS	5 Κατάλογος
Ώρες / εβδομάδα	3 θεωρία + 1 φροντιστήριο Κατάλογος
Τομέας	ΥΑ Κατάλογος
Διδάσκων 2025-26	Ν. Σκλάβος Κατάλογος
Αξιολόγηση (περίγραμμα)	Τελική γραπτή εξέταση· ερωτήσεις ανάπτυξης, σύντομης απάντησης και επίλυσης προβλημάτων Κατάλογος: Περίγραμμα
Εργαστήριο	Χωρίς εργαστήριο/εργασία — μόνο τελική εξέταση Κατάλογος

Σημείωση: η σελίδα του μαθήματος στο ceid.upatras.gr δίνει 3 ECTS, ενώ ο κατάλογος 2025-26 δίνει 5· υπερισχύει ο κατάλογος (Περίγραμμα).

Τι θα μάθεις¶

Το επίσημο περίγραμμα ορίζει έξι στόχους: υλοποίηση του μοντέλου ενός σύγχρονου μικροϋπολογιστή, κατανόηση/προγραμματισμό διατάξεων συγκεκριμένων οικογενειών, ικανότητα σχεδίασης μικροεπεξεργαστή, σχεδίαση/προγραμματισμό μικροελεγκτών, διασύνδεση περιφερειακών και πιστοποίηση ορθής λειτουργίας μέσω εργαλείων εξομοίωσης Κατάλογος: Περίγραμμα. Η ύλη καλύπτει:

Δομή μικροϋπολογιστή και μικροϋπολογιστικού συστήματος, CPU, ALU, καταχωρητές.
Στοιχεία μνήμης: SRAM, DRAM/SDRAM, ROM, διευθυνσιοδότηση, άμεση προσπέλαση (DMA).
Κύκλος εντολής/μηχανής/ρολογιού, θύρες εισόδου-εξόδου, χρονιστές, μετρητές, ελεγκτές διακοπών.
Zilog Z80: καταχωρητές, ακροδέκτες/χρονισμοί, σύνολο εντολών, διακοπές INT/NMI.
Οικογένεια Intel, μικροελεγκτές 8/32-bit (π.χ. ATMEL), επανεκκίνηση, σειριακή/παράλληλη επικοινωνία.
Αρχιτεκτονικές RISC/CISC και σύγχρονες εφαρμογές Κατάλογος: Περίγραμμα.

Στην πράξη, οι διαφάνειες και οι ασκήσεις του μαθήματος δίνουν μεγάλο βάρος στα διαγράμματα χρονισμού του Z80, στο PIO, στους μικροελεγκτές ATtiny/Arduino και σε θέματα Cortex/Raspberry Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Πώς βαθμολογείται¶

Περίγραμμα: τελική γραπτή εξέταση, δύο φορές τον χρόνο, στα ελληνικά, με ερωτήσεις ανάπτυξης, σύντομης απάντησης και προβλημάτων· βαθμολογία και ενδεικτικές απαντήσεις αναρτώνται εντός 10 ημερών και ορίζεται ημέρα προβολής γραπτού Κατάλογος: Περίγραμμα.
Φοιτητές το 2025-26 επιβεβαιώνουν ότι «το μάθημα βαθμολογείται μόνο με τελική γραπτή» Discord 2025-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), και το 2026 ότι «μόνο τελική εξέταση» χωρίς project/εργαστήριο Discord 2026-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Η βαθμολόγηση εμφανίζεται κατά καιρούς ευνοϊκή: «βαθμολογεί πολύ ευνοϊκά… κάποιοι το λένε φιλολογικό μάθημα» Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)· τον Ιανουάριο 2025 «σπρώχνει» και «βαθμολογεί καλά» Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)· τον Φεβρουάριο 2025 «χάρισε βαθμούς» (φοιτητής με «2,5 ώρες διάβασμα» πήρε 5, άλλος «6αράκι») Discord 2025-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Άλλες χρονιές αναφέρεται αυστηρότητα: τον Ιούλιο 2024 φοιτητής έγραψε «με πετσόκοψε» και άλλοι περίμεναν παραπάνω από όσο πήραν Discord 2024-07 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Δηλαδή η εικόνα δεν είναι σταθερή ανάμεσα στις εξεταστικές.
Οι βαθμοί αναρτώνται στο Progress· υπάρχουν καθυστερήσεις (π.χ. η βαθμολογία της «Β Ομάδας εξέτασης» (4ο–5ο έτος, επειδή το μάθημα διδάχθηκε σε δύο έτη φοίτησης) του Φεβρουαρίου 2025 αναμενόταν να ανακοινωθεί έως 24.02) Discord 2025-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Εργασίες & εργαστήρια¶

Ο κατάλογος δίνει 0 ώρες εργαστηρίου και το μάθημα βαθμολογείται με την τελική εξέταση Κατάλογος. Το 2025-26 φοιτητής ρώτησε «Δεν έχει εργαστηριακό μέρος πλέον;» και η απάντηση ήταν «Ναι, μόνο με τελική» Discord 2025-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)· το 2026 επιβεβαιώθηκε «μόνο τελική εξέταση» Discord 2026-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Παλαιότερα, όταν το μάθημα είχε άλλη ονομασία/δομή, υπάρχουν αναφορές σε εργαστηριακό μέρος και βαθμό εργαστηρίου Discord 2020-21 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) και σε δήλωση συμμετοχής στην εξέταση με email Discord 2024-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Δεν βρέθηκαν πληροφορίες για εργασία/project το τρέχον διάστημα.

Εξετάσεις¶

Συνοπτικά, με τα δεδομένα του Εξετάσεις (15 συνεδρίες, 2016 έως 2026):

Μορφή: ανοιχτές ερωτήσεις ανάπτυξης/σχεδίασης, 4–6 θέματα, τα θέματα ισοδύναμα· το 2025-01 φοιτητής μετέφερε από το τελευταίο μάθημα «περίπου 6 θέματα… ~15 λεπτά το καθένα» Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Το 2024-09 αναγράφεται διάρκεια 2:00 ώρες με δυνατότητα πρόωρης αποχώρησης στη 1:00 και απενεργοποιημένες ηλεκτρονικές συσκευές Εξετάσεις 2024-09· τον Φεβρουάριο 2026 αναφέρεται εξέταση 1,5 ώρας Discord 2026-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Ανά πρόσφατη συνεδρία: 2024-09 — FSM Cortex με 2 modes/2 privilege levels, χρονισμός LD C,19H, κύκλος απαίτησης/αναγνώρισης INT~, σύστημα 4 περιφερειακών (interrupts+polling), Arduino σύστημα ασφαλείας Εξετάσεις 2024-09· 2025-09 — παράλληλη θύρα (κατάσταση 31H, οκτώ leds), PIO mode 1 (λέξεις διανυσμάτων), χρονισμός HALT, Ultrasonic sensor/Arduino Uno, χρονισμός LD D,BCHex Εξετάσεις 2025-09· 2026-02 — κύκλος NMI~, PIO mode 3 (θύρα Α), χρονισμός STORE B2,R2, ρουτίνα παλμών στη CLK/TRG1, σύστημα 4 περιφερειακών, Arduino σύστημα ασφαλείας Εξετάσεις 2026-02· 2026-09 (ανάκληση φοιτητή) — κύκλος M1, FSM Cortex, INT~, αντιγραφή μνήμης 3000H–3000B, ATtiny με διευθυνσιοδότηση, PIO mode 0 Εξετάσεις 2026-09.
Επαναλαμβανόμενα θέματα: διαγράμματα χρονισμού Z80 (κυρίως εντολές LD, π.χ. LD C,19H· LD D,BCh· HALT· STORE B2,R2) Εξετάσεις 2025-09, Εξετάσεις 2026-02· Z80 PIO σε mode 1/2/3 με λέξεις διανυσμάτων και ανάλυση bit Εξετάσεις 2026-02· διακοπές INT~/NMI~/HALT και κύκλος απαίτησης-αναγνώρισης Εξετάσεις 2024-09· σύστημα με 4 περιφερειακές συσκευές (polling+interrupts) Εξετάσεις 2026-02· σύνδεση/διασύνδεση μνημών (SRAM, address/data bus, π.χ. 75% χωρητικότητας) Εξετάσεις· ATtiny/Arduino (prescaler, Ultrasonic sensor, σύστημα ασφαλείας) Εξετάσεις 2025-09· FSM/καταστάσεις Cortex Εξετάσεις 2024-09· Raspberry Pi Εξετάσεις.
Λύσεις: υπάρχουν μόνο για παλιές συνεδρίες (2018–2020, community) και ένα ai-unverified για το 2023-02-a· οι πιο πρόσφατες (2024-09, 2025-09, 2026-02) δεν έχουν λύσεις Εξετάσεις.
Τα θέματα εμφανίζονται να «ανακυκλώνονται»: το 2026-06 οριακά ίδια με του Φεβρουαρίου κατά φοιτητή Εξετάσεις, και αρκετά προέρχονται από τις «Άσκηση:» των διαφανειών Εξετάσεις.
Επιπλέον παλιά θέματα που βρίσκονταν στο other/: 2016-06 (φύλλο εξέτασης 22/6/2016) και 2022 (ανάκληση φοιτητή).

Δυσκολίες & παγίδες¶

Το μάθημα στηρίζεται πολύ στην απομνημόνευση: «παπαγαλία θέλει» Discord 2024-09 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), «90% παπαγαλία» Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), και φοιτητής το 2026-01 το βρήκε «χαοτικό» και ζήτησε καθοδήγηση Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Τα «σενάρια» δεν βγαίνουν πάντα: φοιτητής γράφει ότι «ότι και να διαβάσεις θα βάλει 4-5 τυχαίες διαφάνειες» Discord 2025-09 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), και άλλος ότι δίνει άλλη ύλη από αυτή που ανακοινώνει Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Κάποιοι λένε ότι «ανακυκλώνει θέματα» Discord 2026-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Τα βοηθήματα έχουν λάθη και το CA είναι παλιό: «το CA ειδικά είναι παλιό» Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) και «το CA… πέρα για πέρα κακό» Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Φοιτητής εντόπισε λάθος στη σειρά/τιμές σε διαφάνειες και στο βιβλίο Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Στα διαγράμματα χρονισμού ζητείται και σχεδίαση και αναλυτική εξήγηση (συχνά 50%/50%)· τα λάθη κόβουν, αλλά «αρκεί να είναι εντός του ίδιου κύκλου ρολογιού» Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Δεν επιτρέπονται σημειώσεις/βιβλίο: «οχι» Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)· το 2026 «τα τυπολόγια δεν δίνονται, πολλά πρέπει να απομνημονευθούν» Discord 2026-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Στα θέματα όλα «πιάνουν το ίδιο» ανεξαρτήτως πολυπλοκότητας, κατά φοιτητή, κάτι που τιμωρεί όποιον αφιερώσει πολύ χρόνο σε ένα θέμα Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Για παλιούς φοιτητές υπάρχει σύγχυση για την ύλη· φοιτητές αναφέρουν ότι η ύλη του νέου και του παλιού μαθήματος είναι ουσιαστικά ίδια Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Υλικό & τρόπος μελέτης¶

Επίσημο eClass του μαθήματος: «Συστήματα Μικροϋπολογιστών (CEID1071)» — https://eclass.upatras.gr/courses/CEID1071/ Discord 2025-11 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Ο τοπικός φάκελος eclass/ είναι κενός· το υλικό του μαθήματος βρίσκεται σχεδόν όλο στο other/.
Σημειώσεις φοιτητή, σε εκδόσεις 0.2 έως 0.8· χρησιμοποιούνται ευρέως από φοιτητές: Σημειώσεις Microcomputers v0.8 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Παλιά θέματα/βοηθήματα: 2024.pdf (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) (συλλογή με θέματα 2022–2024, κατά φοιτητές) Discord 2024-09 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), CA (companion assignment) (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), SOS (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), LD_E_A5H (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Χειροποίητα αρχεία/manual: Z80 manual/book (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), PIO του Z80 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), όλες οι διαφάνειες (merged) (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), διαφάνειες Sklavos (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Z80 Input/Output (pptx) (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Παλιότερες συλλογές: 2015.zip (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), 2016 material (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), 2020.zip (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), ανακοίνωση εξέτασης Ιαν 2025 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Στρατηγική μελέτης που προτείνουν φοιτητές: «κατέβασε και λύσε τα διαγωνίσματα από τα pinned και διάβασε όλες τις διαφάνειες του» Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)· άλλοι τονίζουν ότι χωρίς σωστά σχήματα/κώδικα στις διαφάνειες δεν περνάς Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Συχνές ερωτήσεις¶

Τελική ή και εργασία/εργαστήριο; Μόνο τελική γραπτή, χωρίς εργαστήριο/εργασία Discord 2025-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2026-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Από πού να διαβάσω; Από τις διαφάνειες, λύνοντας παλιά θέματα/διαγωνίσματα· το CA είναι βοηθητικό αλλά παλιό Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Ανεβάζει διαφάνειες στο eClass; «ανεβάζει μετά την παράδοση» Discord 2024-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)· το 2026-01 φοιτητής έκρινε ότι οι διαφάνειες «δεν εξηγούν πολλά» Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Επιτρέπεται βιβλίο/σημειώσεις; Όχι Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Ανακυκλώνει τα θέματα; Κατά φοιτητές, αρκετά επαναλαμβάνονται ή προέρχονται από τις ασκήσεις των διαφανειών Discord 2026-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Δίνουν οι παλιοί/ΠΠΣ ίδια ύλη; Κατά φοιτητές ναι, ουσιαστικά ίδια ύλη με το νέο μάθημα Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Πότε βγαίνουν οι βαθμοί; Στο Progress, μερικές φορές με καθυστέρηση· η «Β Ομάδα εξέτασης» (4ο–5ο έτος) του Φεβρουαρίου 2025 ενημερώθηκε για έως 24.02 Discord 2025-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Πόσα θέματα και πόση ώρα; Συνήθως 4–6 ισοδύναμα θέματα Εξετάσεις 2024-09· η διάρκεια ποικίλλει ανά εξεταστική (βλ. «Εξετάσεις»).

Πηγές & αξιοπιστία¶

Κατάλογος 2025-26: ECTS 5, τομέας ΥΑ, 3+1 ώρες, διδάσκων Ν. Σκλάβος Κατάλογος. Το επίσημο Περίγραμμα αναφέρει 3 ECTS· ο κατάλογος υπερισχύει.
Discord: 6.723 μηνύματα σε 13 περιόδους (2020-09 έως 2026-09). Είναι ανεπίσημες γνώμες, εκτός από ανακοινώσεις που αναδημοσιεύτηκαν (π.χ. eClass, εξέταση). Το παλαιότερο υλικό προέρχεται από εποχή που το μάθημα είχε άλλη ονομασία/δομή.
Εξετάσεις: 15 συνεδρίες, οι περισσότερες open· λύσεις υπάρχουν μόνο για παλιές (community) και μία ai-unverified, ενώ λείπουν από τις πρόσφατες Εξετάσεις.
Ο φάκελος eclass/ είναι κενός· ο κύριος όγκος υλικού (διαφάνειες, σημειώσεις, παλιά θέματα) είναι στο other/, ανεβασμένο από φοιτητές και ως εκ τούτου ανεπίσημο.
Δεν βρέθηκαν πληροφορίες για επίσημο σύγγραμμα που να αρκεί, για ποσοστά επιτυχίας, ή για σταθερή βαρύτητα θεμάτων.

Αρχεία του φακέλου¶

Παράγεται αυτόματα από tools/render_readmes.py — αλλαγές εδώ χάνονται στην επόμενη εκτέλεση.

Φάκελος	Περιεχόμενο
`discord/` (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)	13 περίοδοι συζητήσεων Discord · 6723 μηνύματα
`Previous Exams/`	15 συνεδρίες εξετάσεων · 6 με αρχείο λύσεων · 21 πρωτότυπα αρχεία (18 εικόνες) · 2 κείμενα (sidecar) · 19 μεταγραφές · ανακλήσεις από Discord
`eclass/` (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)	0 αρχεία
`other/`	112 αρχεία (72 εικόνες) · 29 κείμενα (sidecar) · 3 μεταγραφές