Κατανεμημένα Συστήματα¶

Μάθημα επιλογής για το πώς σχεδιάζονται και αναλύονται συστήματα με πολλούς κόμβους που επικοινωνούν με μηνύματα: αρχιτεκτονικές, διεργασίες και νήματα, επικοινωνία, συντονισμός (λογικά ρολόγια, αμοιβαίος αποκλεισμός, εκλογή αρχηγού, συναίνεση), συνέπεια, ανοχή σε σφάλματα και ασφάλεια. Πριν το 2023 είχε αλγοριθμικό χαρακτήρα (σύγχρονοι/ασύγχρονοι αλγόριθμοι, πολυπλοκότητα, αποδείξεις)· από τότε που το ανέλαβε ο κ. Κοντογιάννης οι φοιτητές περιγράφουν πιο «θεωρητικά» θέματα κρίσεως και προγραμματιστική εργασία. Η εξέταση βασίζεται στις διαφάνειες και δεν υπάρχει eClass φάκελος στο αρχείο.

Θέματα Τι λένε οι φοιτητές Περίγραμμα ⬇ Κατέβασε για AI

Με μια ματιά¶


Εξάμηνο	Χειμερινό (μάθημα επιλογής)
ECTS	5 Κατάλογος
Ώρες/εβδομάδα	2 θεωρία + 1 φροντιστήριο + 2 εργαστήριο Κατάλογος
Τομέας	ΕΘ
Διδάσκων 2025-26	Σ. Κοντογιάννης
Επίσημο περίγραμμα	Περίγραμμα
Συνιστώμενα προαπαιτούμενα	Δεν βρέθηκαν πληροφορίες.
Βιβλιογραφία	Van Steen–Tanenbaum· Ghosh («Αλγοριθμική προσέγγιση»)· Coulouris κ.ά.· Μάρκου· διαφάνειες του μαθήματος

Τι θα μάθεις¶

Σύμφωνα με το Περίγραμμα (Κατάλογος) η ύλη έχει οκτώ ενότητες:

Αρχιτεκτονικές κατανεμημένων συστημάτων (δομημένες, αδόμητες, ιεραρχικές, διαμεσολάβηση).
Διεργασίες: νήματα, εικονικοποίηση, πελάτης–εξυπηρετητής, μετανάστευση κώδικα.
Επικοινωνία: σύγχρονη/ασύγχρονη, απομακρυσμένη κλήση διεργασιών, ανταλλαγή μηνυμάτων, διάχυση πληροφορίας.
Συντονισμός: λογικά ρολόγια, αμοιβαίος αποκλεισμός, εκλογή αρχηγού, συναίνεση, κουτσομπολιά (gossip).
Ονοματοδοσία.
Συνέπεια και αντίγραφα.
Ανοχή σε σφάλματα (μοντέλα αποτυχιών, κατανεμημένη δέσμευση, ανάκτηση).
Ασφάλεια (απειλές, αυθεντικοποίηση, εξουσιοδότηση).

Στην πράξη η ύλη έχει αλλάξει με τα χρόνια, γιατί άλλαξε ο διδάσκων:

2020–2023 (κ. Αμαξηλάτης, κατά τα μηνύματα): αλγοριθμικά θέματα με διαφάνειες «Διάλεξη 1–10» (SynchBFS, LCR, HS, FloodMax, FloodSet, RandomAttack, πρωτόκολλα πληθυσμών) Discord 2023-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Από το 2023-24 (κ. Κοντογιάννης): αρχιτεκτονικές, νήματα, επικοινωνία, συντονισμός, ασφάλεια· οι φοιτητές σημειώνουν ότι η «ύλη φαίνεται αλλαγμένη από την περσινή» Discord 2023-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Εκτός ύλης (2026): για τα κεφάλαια 6–8 δεν υπάρχουν διαφάνειες και, κατά φοιτητή, είναι εκτός Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Πώς βαθμολογείται¶

Επίσημα: γραπτή εξέταση με ερωτήσεις σύντομης απάντησης και προβλήματα (80%) και εργασίες θεωρητικές και προγραμματιστικές (20%) Περίγραμμα (Κατάλογος).
2020: δύο σετ ασκήσεων των 20% το καθένα και τελική εξέταση Discord 2020-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Στις 29/10 ειπώθηκε ότι θα υπάρξουν τρεις εργασίες και ότι με αυτές φτάνεις έως 4,5 στον συνολικό βαθμό Discord 2020-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)· κατά φοιτητή κάθε εργασία πιάνει 1,5 και χωρίς εργασίες το μέγιστο είναι χαμηλότερο Discord 2020-12 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
2021 (Οκτώβριος): 2 σετ ασκήσεων και τελική, 20% + 80% Discord 2021-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Τον Ιανουάριο 2022 ρωτήθηκε αν κάθε εργασία είναι 10%, χωρίς καθαρή απάντηση Discord 2022-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
2022: «70–80% τελική + 20–30% ασκήσεις (2–3)» κατά φοιτητή Discord 2022-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Ασυμφωνία: 2024 και 2025 (πιο πρόσφατο): η εργασία είναι μη υποχρεωτική αλλά πιάνει 30% και η εξέταση 80%, με το 10% «μπόνους»· το επιβεβαιώνουν δύο διαφορετικοί φοιτητές Discord 2024-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2025-11 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Το ποσοστό εργασιών διαφέρει από το 80/20 του Περιγράμματος (Κατάλογος). Πιθανώς αθροίζονται σε πάνω από 100 και το επιπλέον μετράει ως bonus· δεν υπάρχει επίσημη επιβεβαίωση.
Εργασίες και βάση: τον Φεβρουάριο 2023 ρωτήθηκε αν χρειάζεται 5 στην εξέταση για να μετρήσουν οι εργασίες· ειπώθηκε «δεν χρειάζεται» (με παρότρυνση για email) Discord 2023-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Διατήρηση βαθμού εργασιών για τον Σεπτέμβριο: ρωτήθηκε επανειλημμένα (2023, 2024, 2025) Discord 2023-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2024-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)· κατά φοιτητή το 2021 τις κρατούσε όποιος τις είχε παραδώσει Discord 2021-05 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Προφορική εξέταση: τον Ιούνιο 2021 κάποιους φοιτητές τους εξέτασε και προφορικά· κατά φοιτητή ρωτούσε πάνω σε όσα είχαν γράψει Discord 2021-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Εργασίες & εργαστήρια¶

Το εργαστήριο δεν περιγράφεται στις συζητήσεις· η βαθμολογούμενη δουλειά είναι οι εργασίες.

2020: τουλάχιστον δύο εργασίες· η πρώτη πήρε παράταση έως Κυριακή 15/11 και η δεύτερη επίσης τον Δεκέμβριο Discord 2020-11 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2020-12 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Φοιτητές κατάλαβαν ότι ο αλγόριθμος γράφεται σε ψευδογλώσσα Discord 2020-11 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
2021: δύο εργασίες (Νοέμβριος–Ιανουάριος)· οι εκφωνήσεις ζητούν προσαρμογή γνωστών αλγορίθμων (SynchBFS, LCR, FloodMax) και απόδειξη ορθότητας· ο διδάσκων είπε ότι θέλει μαθηματική απόδειξη ή αναγωγή σε γνωστό αλγόριθμο Discord 2021-11 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
2022: δύο εργασίες· θεωρητικές με επιλογή κατάλληλου αλγορίθμου και ανάλυση πολυπλοκότητας· δόθηκαν βαθμοί στο eClass τον Ιανουάριο 2023 Discord 2022-11 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2023-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Λύσεις: εργασία 1 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) και εργασία 2 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) (η δεύτερη χωρίς επίπεδο κειμένου)· ανεβασμένες από φοιτητές που δηλώνουν ότι πήραν 10 Discord 2023-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2023-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
2024-25: αναφέρθηκαν δύο εργασίες και, κατά φοιτητή, μικρή τρίτη υπό σκέψη· προγραμματισμός σε Python με βιβλιοθήκη που ο φοιτητής θυμάται ως amqp (ανεπιβεβαίωτο) Discord 2024-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2024-12 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
2025-26: προγραμματιστική εργασία με συμπλήρωση συναρτήσεων· φοιτητές διαφωνούν αν επιτρέπονται δικές σου συναρτήσεις Discord 2025-11 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Εξετάσεις¶

Υπάρχουν τρεις μεταγραμμένες συνεδρίες, όλες χωρίς λύσεις (βλ. Previous Exams/README.md):

2021-01 — Ιανουάριος 2021, verbatim, ανοιχτού τύπου.
2021-09 — Σεπτέμβριος 2021, partial, ανοιχτού τύπου (περιλαμβάνει την ερώτηση για την πολυπλοκότητα επικοινωνίας του HS).
2023-02 — Φεβρουάριος 2023, verbatim, μικτή (mixed).

Οι ανακλήσεις θεμάτων από το Discord είναι στο discord_recalls.md.

Μορφή 2021–2023: μερικά Σ/Λ ή πολλαπλής και ασκήσεις όπως στις εργασίες Discord 2022-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2023-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Φεβρουάριος 2023, ανάκληση: Σ/Λ· σχεδιασμός σε τοπολογίες γραμμής/δακτυλίου/δέντρου/πλήρη/αστέρι· εκλογή αρχηγού σε γραμμή· υπολογισμός μέσου όρου με FloodSet Discord 2023-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Ιούνιος 2024 (νέος διδάσκων): 4 θέματα, ασφάλεια, διεργασίες, συντονισμός, με 12 και 18 μονάδες· ερωτήσεις «κρίσεως» Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Ανάκληση Ιουλίου 2024: νήματα/cache, κλήση απομακρυσμένων διεργασιών, ασφάλεια Discord 2024-07 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Ιανουάριος 2025, ανάκληση: πρώτο θέμα για επικοινωνία (δύο ρομπότ, συγχρονισμός ρολογιών)· δεν έφτανε ο χρόνος Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Ιανουάριος 2026, ανάκληση: νήματα και διεργασίες σε σενάρια, εκλογή αρχηγού με Bully και αμοιβαίος αποκλεισμός με k ταυτόχρονους, διανυσματικά ρολόγια, ασφάλεια και ιδιότητες συναρτήσεων κατακερματισμού Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Σημειώσεις: επιτρέπονται 3 σελίδες Α4 (μπρος–πίσω), όπως ισχύει από τον Ιούνιο 2024 κατά φοιτητή Discord 2024-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) και επιβεβαιώθηκε για τον Ιανουάριο 2026 με ανακοίνωση Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Το 2022 δεν επιτρέπονταν σημειώσεις Discord 2022-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Τα θέματα του 2026 θεωρήθηκαν «tutorial» σε σχέση με το 2025 κατά φοιτητή Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Δυσκολίες & παγίδες¶

Αναπάντεχη ύλη: ο διδάσκων άλλαξε το 2023 και «δεν είναι ακόμη established τι εξετάζει» (Ιανουάριος 2026)· τα παλιά θέματα με αλγορίθμους δεν ταιριάζουν Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2023-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Διαφάνειες αντί για βιβλίο: «οι διαφάνειες δεν διαβάζονται», δεν υπάρχουν ασκήσεις εξάσκησης και στα μαθήματα «έλεγε με λόγια τι λένε τα slides» Discord 2024-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Ελλιπές υλικό: το eClass είχε μέχρι το μάθημα 5 (Συντονισμός) τον Ιανουάριο 2025 και δεν είχε διαφάνειες ασφάλειας Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Πίεση χρόνου: τον Ιανουάριο 2025 τα θέματα «δεν ήταν υπερβολικά δύσκολα αλλά ήταν πολλά» Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Καθυστερήσεις βαθμών: στα μέσα Ιουλίου 2024 οι βαθμοί του Ιουνίου ήταν ακόμη εκκρεμείς Discord 2024-07 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Παράταση εργασιών: ζητήθηκε σε πολλές χρονιές· δεν είναι εγγυημένη Discord 2022-12 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Κανόνες που ξεκαθάριζαν εν κινήσει (2020): ο αριθμός εργασιών ήταν 2 στα διαδικαστικά, μετά 3, και οι διαφάνειες έγραφαν 2–4 Discord 2020-12 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Υλικό & τρόπος μελέτης¶

Βασικό υλικό: οι διαφάνειες του μαθήματος· το 2022 ο διδάσκων είπε ότι δεν χρειάζεται αποστήθιση, «1 ώρα αρκεί για όλα» (ανεπιβεβαίωτο, από φοιτητή) Discord 2022-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Διαφάνειες διάλεξης 10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο): λύσεις 2ης εργασίας και επανάληψη (Αμαξηλάτης).
Λύσεις εργασιών (2023): εργασία 1 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), εργασία 2 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Το βιβλίο που προτείνει το περίγραμμα: Van Steen–Tanenbaum (για το 2026 αναφέρεται και κάτι «στο βιβλίο» με τροποποιήσεις για k ταυτόχρονους) Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Στρατηγική από φοιτητή (2026): μία καλή ανάγνωση όλων των διαφανειών και 3 κόλλες Α4 με σημειώσεις Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Άλλος (2024): έκανε το project, κράτησε σημειώσεις για όλα και πέρασε Discord 2024-07 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Η εργασία βοηθάει: κατά φοιτητή το project έδωσε «5/10 εξτρα μονάδες» το 2024 Discord 2024-07 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Συχνές ερωτήσεις¶

Είναι υποχρεωτικές οι εργασίες; Μη υποχρεωτικές αλλά μετρούν· χωρίς αυτές ο βαθμός περιορίζεται Discord 2024-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2020-12 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Επιτρέπονται σημειώσεις; Ναι, 3 σελίδες Α4 μπρος–πίσω (2025–2026) Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Είναι τα κεφάλαια 6–8 στην ύλη; Όπου δεν υπάρχουν διαφάνειες είναι εκτός Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Πώς είναι η εξέταση; Σύντομης ανάπτυξης/κρίσεως, όχι πολλαπλής Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Κρατιέται ο βαθμός εργασιών για τον Σεπτέμβριο; Ρωτήθηκε πολλές φορές· δεν υπάρχει σαφής απάντηση για τα τελευταία έτη Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Τι πρέπει να ξέρω από τα παλιά θέματα; Κρίνεται από τον διδάσκοντα· τα θέματα πριν το 2023 είναι αλγοριθμικά Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Πρέπει να παρακολουθώ; Κατά φοιτητή το 2020 «από κοντά αξίζει» Discord 2020-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)· το 2026 είπαν ότι «δεν έκανε ασκήσεις» Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Πηγές & αξιοπιστία¶

ECTS, ώρες, τομέας και διδάσκων από τον κατάλογο 2025-26· το Περίγραμμα δίνει επίσης 5 ECTS (καμία απόκλιση)· το ποσοστό εργασιών (20%) διαφέρει από τους φοιτητές (30%).
Discord: 13 περίοδοι 2020–2026, ανεπίσημες μαρτυρίες· τα περισσότερα μηνύματα (480) είναι του 2020-21, όταν δίδασκε ο προηγούμενος διδάσκων. Τα τελευταία χρόνια τα στοιχεία είναι λίγα.
Εξετάσεις: 3 συνεδρίες (2021-01, 2021-09, 2023-02), 9 μεταγραφές· καμία με λύσεις (βλ. Previous Exams/README.md). Π.χ. φωτογραφία θέματος IMG_0232 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) (πολυπλοκότητα επικοινωνίας του HS, Σεπτέμβριος 2021).
Λείπει: φάκελος eClass, επίσημες λύσεις και πρόσφατες εκφωνήσεις εργασιών.

Αρχεία του φακέλου¶

Παράγεται αυτόματα από tools/render_readmes.py — αλλαγές εδώ χάνονται στην επόμενη εκτέλεση.

Φάκελος	Περιεχόμενο
`discord/` (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)	13 περίοδοι συζητήσεων Discord · 1070 μηνύματα
`Previous Exams/`	3 συνεδρίες εξετάσεων · 3 με αρχείο λύσεων · 9 πρωτότυπα αρχεία (9 εικόνες) · 9 μεταγραφές · ανακλήσεις από Discord
`other/`	12 αρχεία (7 εικόνες) · 3 κείμενα (sidecar)