Ανάκτηση Πληροφορίας¶

Τα συστήματα που βρίσκουν κείμενα και πληροφορία: μοντέλα ανάκτησης (boolean, διανυσματικό, πιθανοτικά, γλωσσικά), μετρικές αξιολόγησης (precision/recall, MAP, MRR, NDCG), δεικτοδότηση και συμπίεση ανεστραμμένων αρχείων, μηχανές αναζήτησης στον ιστό (PageRank, HITS) και νεότερες τεχνικές μηχανικής μάθησης (διανυσματικές αναπαραστάσεις, Transformers, dense search). Η τελική έχει αρκετή θεωρία, ενώ μια προαιρετική εργασία (θεωρητική ή υλοποιητική) ανεβάζει αισθητά τον βαθμό.

Θέματα Τι λένε οι φοιτητές Περίγραμμα ⬇ Κατέβασε για AI

Με μια ματιά¶


Κωδικός	CEID_NE5597
Εξάμηνο / τύπος	Επιλογής, χειμερινό Κατάλογος
ECTS	5 Κατάλογος
Ώρες / εβδομάδα	2 θεωρία + 1 φροντιστήριο + 2 εργαστήριο Κατάλογος
Τομέας	ΛΥ Κατάλογος
Διδάσκων 2025-26	Χρ. Μακρής Κατάλογος
Αξιολόγηση (περίγραμμα)	55% γραπτή εξέταση + 45% εργασία (η εργασία μετρά μόνο αν η γραπτή ξεπεράσει ένα ελάχιστο) Κατάλογος: Περίγραμμα
Χωρίς εργασία	100% γραπτή εξέταση Discord 2024-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)

Τι θα μάθεις¶

Το επίσημο περίγραμμα (ανηρτημένο 2025-08) ορίζει ως στόχους την κατανόηση της αποθήκευσης/ανάκτησης πληροφορίας, τη σύγκριση εναλλακτικών μοντέλων ανάκτησης, τη σχεδίαση και υλοποίηση συστήματος ανάκτησης, και τη χρήση διανυσματικών αναπαραστάσεων λέξεων Περίγραμμα. Η ύλη περιλαμβάνει:

Μετρικές απόδοσης: recall, precision, average precision, R-precision, NDCG, user-oriented metrics.
Μοντέλα ανάκτησης: συνολοθεωρητικά (boolean, extended boolean, fuzzy), αλγεβρικά (vector space, LSI, topic models) και πιθανοτικά/γλωσσικά.
Ανάκτηση στον παγκόσμιο ιστό: crawler, indexer, PageRank, HITS, SALSA.
Τεχνικές μηχανικής μάθησης: Learning to Rank, word embeddings (word2vec, CBOW, skip-gram), Transformers/BERT/GPT, dense vs sparse search, FAISS/HNSW, RAG.
Δομές δεικτοδότησης (inverted files, signature files, bitmaps), κατανεμημένη ανάκτηση (MapReduce, Spark), δομές στην κύρια και δευτερεύουσα μνήμη (suffix trees/arrays, DAWG) και συμπίεση κειμένου.

Οι φοιτητές αναφέρουν ότι στην πράξη δίνεται βάρος στις μετρικές και στα «στανταρ» θεωρητικά θέματα (PageRank, boolean, πιθανοτικό, LSI, HITS) Discord 2024-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Πώς βαθμολογείται¶

Κατάλογος/περίγραμμα: 55% γραπτή εξέταση και 45% εργασία· η εργασία συνεισφέρει μόνο όταν ο φοιτητής στην τελική εξέταση εξασφαλίσει πάνω από έναν ελάχιστο βαθμό Κατάλογος: Περίγραμμα.
Η εργασία είναι προαιρετική· αν δεν παραδοθεί, ο βαθμός είναι 100% της γραπτής εξέτασης (πολλές αναφορές: 2023-10, 2024-07, 2025-01) Discord 2024-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Το ποσοστό της εργασίας δεν αναφέρεται σταθερά από τους φοιτητές: 45% το 2022-23 Discord 2022-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), 45% η εργασία / 55% η γραπτή το 2023-24 Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) (μια μεμονωμένη αναφορά του 2023-10 έδιδε 55% στην εργασία Discord 2023-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)), 40% το 2024-25 Discord 2024-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), 50–50 το 2025-07 Discord 2025-07 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Το περίγραμμα ορίζει ρητά ότι η εργασία μετρά μόνο αν στη γραπτή ξεπεραστεί ένα ελάχιστο όριο Κατάλογος: Περίγραμμα· φοιτητές (2023-10, 2024-06) το προσδιορίζουν περίπου στο 2, ενώ αναφορά του 2025-07 υποστηρίζει ότι δεν υπάρχει τέτοιο όριο Discord 2025-07 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Με εργασία, κατά φοιτητές (2024-10), ο βαθμός προκύπτει ως σταθμισμένος μέσος 60% γραπτή / 40% εργασία· σύμφωνα με την ίδια αναφορά δεν απαιτείται 5 σε κάθε μέρος, αρκεί ο μέσος όρος ≥ 4,8, οπότε με 10 στην εργασία περνά κανείς με πολύ χαμηλή γραπτή Discord 2024-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Ο διδάσκων έχει βάλει όριο στη γραπτή («θέλει ένα 2 στην εξέταση τουλάχιστον») επειδή υπήρχαν φοιτητές που περνούσαν μόνο με την εργασία Discord 2023-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Οι βαθμοί ανακοινώνονται στο Progress· κατά φοιτητές βγαίνουν περίπου 10–15 μέρες μετά την εξέταση Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2024-07 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Κατά φοιτητή, ο βαθμός της γραπτής δεν κρατιέται για την επόμενη εξεταστική περίοδο Discord 2022-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Εργασίες & εργαστήρια¶

Προαιρετική εργασία, σε ομάδες 1–2 ατόμων σύμφωνα με το περίγραμμα Κατάλογος: Περίγραμμα. Δύο τύποι:

Θεωρητική εργασία: ο φοιτητής στέλνει 3 θέματα από περίπου 21, ο διδάσκων επιλέγει 1, στέλνει 4 papers και ζητείται ανάλυση και πρόταση επέκτασης, περίπου 25–30 σελίδες Discord 2023-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2022-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Υλοποιητική εργασία: υλοποίηση με Python (Elasticsearch, μηχανική μάθηση, ColBERT), συχνά σε Jupyter/Colab Discord 2023-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2023-11 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Το μέγεθος ομάδας δεν είναι σταθερό ανά έτος: αναφέρονται «1–2 άτομα» Discord 2024-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), «έως 3 άτομα» το 2025-10 Discord 2025-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) και «μέχρι 2» το 2026-05 Discord 2026-05 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Η παράδοση γίνεται στο eClass, συνήθως τρεις μέρες πριν τη γραπτή Discord 2023-11 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Ο κατάλογος δίνει 2 ώρες εργαστηρίου/εβδομάδα, αλλά δεν βρέθηκαν πληροφορίες για ξεχωριστό εργαστηριακό περιεχόμενο· τα φροντιστήρια αφορούν κυρίως το υλοποιητικό Discord 2024-09 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Εξετάσεις¶

Στο Εξετάσεις υπάρχουν 18 συνεδρίες (2009 έως 2026-01), όλες ανοιχτού τύπου· για 6 συνεδρίες υπάρχουν λύσεις από φοιτητές. Ανακλήσεις φοιτητών συγκεντρώνονται στο discord_recalls.md. Επαναλαμβανόμενα θέματα, όπως προκύπτουν από τις μεταγραφές των συνεδριών:

Μετρικές και ασκήσεις: γραφήματα ανάκλησης–ακρίβειας, P@5/P@10, MRR, MAP, NDCG, tf-idf και συνημίτονο σχεδόν σε κάθε συνεδρία 2009-02, 2020-06, 2021-02-a, 2023-02, 2024-01, 2024-06, 2025, 2026-01.
Μοντέλο διανυσματικού χώρου, ανεστραμμένο αρχείο και πίνακας όρων· Document Identifier Assignment και συμπίεση ανεστραμμένων λιστών 2020-06, 2021-01, 2021-02-a, 2023-02, 2024-01, 2025.
Μείωση διαστατικότητας (LSI, LDA, word2vec, BERT) 2021-01, 2024-06, 2025, 2026-01.
Δομές δεικτοδότησης και στρατηγικές τομής/ένωσης λιστών (DAAT/TAAT, tiered indices, κύρια μνήμη vs δίσκος) 2020-09, 2021-02-g, 2024-06, 2025, 2026-01.
Ιστός και μηχανική μάθηση: PageRank/spam, HITS/CLEVER, συνωνυμία–πολυσημία, γλωσσικά μοντέλα, cluster hypothesis και εξατομίκευση 2020-06, 2020-09, 2021-02-a, 2021-02-g, 2023-02, 2025, 2026-01.
Πολυγλωσσική ανάκτηση και μεταμηχανές αναζήτησης (συγχώνευση λιστών) 2020-09, 2021-01, 2023-02, 2024-06, 2025, 2026-01.

Ιστορικά αναφέρεται ότι ο διδάσκων συμπυκνώνει τα θέματα και τις απαντήσεις τους στις τελευταίες δύο διαλέξεις Discord 2024-09 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), ενώ φοιτητές σημειώνουν ότι μέρος των pinned απαντήσεων έχει λάθη Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Δυσκολίες & παγίδες¶

Φοιτητής το 2023-10 χαρακτηρίζει την τελική «σχετικά δύσκολη αν δεν έχεις παρακολουθήσει τα μαθήματα», γιατί ο διδάσκων βάζει «ερωτήσεις κρίσεως» Discord 2023-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Οι βαθμοί της γραπτής, κατά φοιτητές, κυμαίνονται συνήθως στο 2–5· γι' αυτό πολλοί στηρίζονται στην εργασία Discord 2024-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Σε ασκήσεις NDCG ζητούνται λογάριθμοι που δεν βγαίνουν πάντα εύκολα χωρίς κομπιουτεράκι (π.χ. log2 3) Discord 2024-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Το επιτρεπόμενο υλικό αλλάζει: το 2025-06 φοιτητής αναφέρει ότι επιτρέπεται κομπιουτεράκι Discord 2025-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), παλαιότερα υπήρχε αβεβαιότητα Discord 2022-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Η διατύπωση «η βάση της γραπτής είναι το 1» δεν ήταν σαφής στους φοιτητές Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Οι απόψεις για τη δυσκολία διίστανται: το 2024-25 κάποιοι τη βρήκαν «εύκολη» Discord 2025-03 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2024-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), ενώ άλλος τη συγκρίνει ως «αρκετά πιο δύσκολη» από την Εξόρυξη Δεδομένων Discord 2024-09 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Πρόκειται για γνώμες, όχι στατιστικό.
Οι απαντήσεις στα pinned περιέχουν λάθη κατά φοιτητές· προτείνεται διασταύρωση με βιβλίο/διαφάνειες Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Υλικό & τρόπος μελέτης¶

Δεν υπάρχει φάκελος eclass/ στο repo, άρα δεν υπάρχουν τοπικά αρχεία διαλέξεων προς σύνδεση· το υλικό εντοπίζεται στο eClass και στα καρφιτσωμένα (pinned) του Discord.

Το «doc» με ασκήσεις και παλιά θέματα στα pinned, μαζί με βίντεο, αναφέρεται επανειλημμένα ως ο βασικός οδηγός μελέτης Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2024-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Προτεινόμενα βιβλία στο περίγραμμα: Manning–Raghavan–Schütze, Baeza-Yates–Ribeiro-Neto, Jurafsky–Martin και άλλα Περίγραμμα. Φοιτητής το 2025-01 προτείνει το «μαύρο» βιβλίο των Baeza-Yates & Ribeiro-Neto Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Για τις μετρικές (Kendall tau/Spearman, NDCG) οι φοιτητές προτείνουν σύντομα βίντεο που εξηγούν βήμα προς βήμα τις ασκήσεις Discord 2023-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Τα φροντιστήρια βοηθούν κυρίως στις ασκήσεις που αντιστοιχούν στα pinned· τα υπόλοιπα «δεν βοηθούν σχεδόν πουθενά» για την εξέταση Discord 2023-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Συχνές ερωτήσεις¶

Είναι υποχρεωτική η εργασία; Όχι, είναι προαιρετική· χωρίς αυτή ο βαθμός είναι 100% γραπτός Discord 2024-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Πρέπει να περάσω τη θεωρία για να μετρήσει η εργασία; Όχι να περάσεις, αλλά υπάρχει ελάχιστο όριο στη γραπτή (κατά φοιτητές περίπου 2) Discord 2023-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Πόσα άτομα ανά εργασία; Συνήθως 1–2, με αναφορές «έως 3» το 2025-10 Discord 2025-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Επιτρέπεται κομπιουτεράκι; Το 2025-06 απαντήθηκε ότι ναι Discord 2025-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Επιτρέπονται σημειώσεις; Κατά φοιτητές όχι Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Πότε βγαίνουν οι βαθμοί; Στο Progress, περίπου 10–15 μέρες μετά Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Επαναλαμβάνονται τα θέματα; Οι φοιτητές λένε ότι πολλά μοιάζουν με τα pinned/παλιά θέματα Discord 2024-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
Μπορώ να παραδώσω εργασία τον Σεπτέμβρη; Ναι Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)· όμως ο βαθμός της γραπτής δεν κρατιέται για την επόμενη εξεταστική, άρα πρέπει να ξαναδώσεις γραπτή Discord 2022-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Πηγές & αξιοπιστία¶

Κατάλογος 2025-26: ECTS 5, τομέας ΛΥ, τύπος επιλογής, διδάσκων Χρ. Μακρής· συμφωνεί ως προς τα ECTS με το περίγραμμα του 2025-08 (5 ECTS) Κατάλογος.
Discord: 3.329 μηνύματα σε 13 περιόδους, περίπου 2020-09 έως 2026-09· όλα ανεπίσημες γνώμες φοιτητών εκτός από αναδημοσιεύσεις ανακοινώσεων.
Εξετάσεις: 18 συνεδρίες (2009–2026) με μεταγραφές ποικίλης πληρότητας· 6 με λύσεις από φοιτητές, καμία επίσημη Εξετάσεις.
Δεν υπάρχει φάκελος eclass/, άρα δεν υπάρχουν τοπικές διαφάνειες ή σημειώσεις προς έλεγχο.
Δεν βρέθηκαν πληροφορίες για την ακριβή κατανομή βαθμολογίας ανά θέμα, ούτε για το περιεχόμενο ξεχωριστού εργαστηρίου.
Οι αναφορές για το ποσοστό της εργασίας αντιφάσκουν μεταξύ ετών· υπερισχύει το περίγραμμα (45%).

Αρχεία του φακέλου¶

Παράγεται αυτόματα από tools/render_readmes.py — αλλαγές εδώ χάνονται στην επόμενη εκτέλεση.

Φάκελος	Περιεχόμενο
`discord/` (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)	13 περίοδοι συζητήσεων Discord · 3329 μηνύματα
`Previous Exams/`	18 συνεδρίες εξετάσεων · 6 με αρχείο λύσεων · 62 πρωτότυπα αρχεία (42 εικόνες) · 16 κείμενα (sidecar) · 43 μεταγραφές · ανακλήσεις από Discord
`other/`	59 αρχεία (30 εικόνες) · 21 κείμενα (sidecar) · 4 μεταγραφές