Συστήματα Διαχείρισης Μεγάλων Δεδομένων (πρώην Βάσεις 2)

Η προχωρημένη συνέχεια των Βάσεων Δεδομένων (αναφέρεται συχνά ως «Βάσεις 2»): χωρικά και πολυμεσικά ευρετήρια (R-trees, kd-trees, quad trees), βελτιστοποίηση επερωτήσεων, δοσοληψίες και συνδρομηκότητα, κατανεμημένες βάσεις, NoSQL (Cassandra, MongoDB, HBase) και το οικοσύστημα Hadoop/Spark. Στην πράξη το βάρος πέφτει σε ένα υποχρεωτικό project με pipeline δεδομένων (Kafka/Spark/MongoDB) και σε μια γραπτή εξέταση που ανακυκλώνει συγκεκριμένα θέματα.

Θέματα Τι λένε οι φοιτητές Περίγραμμα ⬇ Κατέβασε για AI

Με μια ματιά

Κωδικός	CEID_NE4348
Εξάμηνο / τύπος	Εαρινό, μάθημα επιλογής Κατάλογος
ECTS	5 Κατάλογος
Ώρες / εβδομάδα	2 θεωρία + 1 φροντιστήριο + 2 εργαστήριο Κατάλογος
Τομέας	ΛΥ Κατάλογος
Διδάσκοντες 2025-26	Β. Μεγαλοοικονόμου, Ε. Ζαχαράκη Κατάλογος
Αξιολόγηση (περίγραμμα)	Γραπτή εξέταση 70% + γραπτή εργασία (project) με αναφορά 30% Περίγραμμα
Συνιστώμενα προαπαιτούμενα	Βάσεις Δεδομένων

Τι θα μάθεις

Το επίσημο περίγραμμα συνοψίζει ένα ευρύ φάσμα προχωρημένης διαχείρισης δεδομένων Περίγραμμα:

• Χωρικές / πολυδιάστατες μέθοδοι προσπέλασης (Spatial Access Methods): R-trees, kd-trees, quad trees, z-ordering, καμπύλες Hilbert, σύγκριση μεθόδων και πολυπλοκότητα.
• Δομές ευρετηρίων για μεγάλα δεδομένα και πολυμέσα: lower bounding lemma, false alarms / false dismissals, colour histograms, ευρετηριοποίηση χρονικών σειρών.
• Επεξεργασία και βελτιστοποίηση επερωτήσεων (query optimization): υπολογισμός κόστους, selectivities, joins σε SQL, σχέδια εκτέλεσης.
• Αντικειμενοστραφή και αντικειμενοσχεσιακά συστήματα διαχείρισης βάσεων.
• Δοσοληψίες: έλεγχος συνδρομηκότητας (serializability, precedence graph, 2PL, locks), deadlocks, ανάκαμψη.
• Κατανεμημένες βάσεις: concurrency control, πρωτόκολλα, επίπεδα συνέπειας και CAP theorem.
• NoSQL και σύγχρονες τεχνολογίες: HBase, Cassandra, MongoDB, NewSQL, Hadoop, Spark.
• Βάσεις κειμένου (inverted files, signature files, Zipf, clustering/VSM), Big Data analytics, συστήματα ροών (DSMS), fractals και αναδυόμενες τεχνολογίες.

Το project φέρνει την ύλη σε πράξη: οι φοιτητές κατασκευάζουν pipeline με Kafka/Spark και αποθήκευση σε MongoDB/Cassandra Discord 2025-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Πώς βαθμολογείται

• Το περίγραμμα ορίζει γραπτή εξέταση 70% και γραπτή εργασία (project) με αναφορά 30% του συνολικού βαθμού Κατάλογος: Περίγραμμα.
• Φοιτητές επιβεβαιώνουν το ίδιο σχήμα: «70% τελική εξέταση 30% project» (2024-02-23) Discord 2024-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) και «70-30, εξέταση-πρότζεκτ» (2023-02-22) Discord 2023-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Για να περάσει το μάθημα, αναφέρεται ότι χρειάζεται και γραπτή ≥ 5· «κανονικά θέλει 5 και στα δύο, αλλά ίσως κάνει εξαιρέσεις» (2024-10-14) Discord 2024-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Η παλιότερη αναφορά ότι, χωρίς project, κατά φοιτητή χρειάζεται γραπτή «κοντά στο 7» για να βγει 5 (2021-09-08) Discord 2021-09 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) έχει ξεπεραστεί: πλέον χωρίς παράδοση project δεν περνάς (βλ. «Δυσκολίες & παγίδες»).
• Ο βαθμός του project, για επί πτυχίω, κρατά ως τον Ιανουάριο· ο διδάσκων φέρεται να απάντησε ότι «για την επόμενη χρονιά δεν διατηρούμε τον βαθμό του project» (2024-12-15, κατά φοιτητή) Discord 2024-12 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Οι βαθμοί ανακοινώνονται στο Progress και στο eClass, συχνά με καθυστέρηση· π.χ. «Βαθμοί eclass» (2026-07-13) Discord 2026-07 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Ενδεικτικά, τον Ιούνιο 2024 πέρασαν 6/37 φοιτητές (≈16%), με μέσο όρο περίπου 2.7 Discord 2024-07 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Εργασίες & εργαστήρια

Το υποχρεωτικό project είναι ο πυρήνας του μαθήματος (30% του βαθμού) Κατάλογος: Περίγραμμα.

• Ομάδες: συνήθως 1–2 άτομα· «1 με 2 ήταν πάντα» (2026-04-23) Discord 2026-04 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Παλιότερα αναφέρεται το ίδιο (2022-03-02) Discord 2022-03 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Χρόνος ανακοίνωσης: βγαίνει αργά, συχνά μετά το Πάσχα· το 2022 καθυστέρησε λόγω προβλήματος στους servers (2022-05-10) Discord 2022-05 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), ενώ το 2024-25 ανακοινώθηκε στις αρχές Μαΐου Discord 2025-05 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Αντικείμενο: pipeline δεδομένων με Kafka και Spark· συχνά σε Docker ή VM Discord 2025-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Η εκφώνηση 2025 δίνεται στο eClass με datasets ανίχνευσης Project description (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Παράδοση / εξέταση: κάποια έτη μόνο παράδοση, κάποια και προφορική εξέταση. Το 2024 το καλοκαίρι ήταν «μόνο παράδοση» (2024-09-25) Discord 2024-09 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)· το 2023 και το 2021 ζητούσε εξήγηση του κώδικα Discord 2023-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2021-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Το 2026 η εξέταση του project χαρακτηρίστηκε «πολύ απλή» (2026-06-04) Discord 2026-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Διάρκεια: «κανα 2-βδομάδο μαξ» (2025-10-09) Discord 2025-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)· το project αξιολογήθηκε ως ευκολότερο από αυτό του χειμερινού μαθήματος του Σιούτα (2025-06-17) Discord 2025-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Εξετάσεις

Συνοπτικά, με τα δεδομένα του Εξετάσεις:

• Μορφή: γραπτή, μικτή — συνήθως 3–4 ερωτήσεις θεωρίας και 2–3 ασκήσεις Εξετάσεις. Η διάρκεια εκτιμάται σε ~2 ώρες (2026-06-24) Discord 2026-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Διαθέσιμα θέματα: 5 συνεδρίες (2021-02, 2021-06, 2021-09, 2023-02, 2024-06)· μόνο η 2021-02 έχει λύσεις (community) και η 2024-06 είναι μερική (μόνο το Θέμα 2) Εξετάσεις.
• Επαναλαμβανόμενα θέματα: σύγκριση μεθόδων SAM/R-tree/kd-tree, range queries, lower bounding lemma, false alarms/dismissals, query optimization και κόστη joins, serializability/precedence graph, deadlocks με wait-for graph, κατανεμημένες βάσεις/επίπεδα συνέπειας, βάσεις κειμένου (Zipf), fractals, CAP theorem, DSMS Εξετάσεις.
• Ύλη που δηλώνεται εκτός: «όχι B-trees, όχι Preliminaries» και τα transactions ως επανάληψη του υποχρεωτικού (κατά φοιτητή, από την τελευταία διάλεξη 2024) Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Την ύλη και τα «SOS» ανακοινώνει συνήθως στην τελευταία διάλεξη (2025-06-03) Discord 2025-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Δεν επιτρέπονται βιβλίο ή σημειώσεις (κατά φοιτητές, 2024-06-18) Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Ανακύκλωση θεμάτων: φοιτητές γράφουν ότι «βάζει τα ίδια πάνω-κάτω» (2024-06-15) Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) και «συνήθως ανακυκλώνει» (2025-05-30) Discord 2025-05 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), με περιστασιακές εκπλήξεις όπως τα «antisos» το 2024.

Δυσκολίες & παγίδες

• Το project ανακοινώνεται αργά, οπότε είναι εύκολο να συμπέσει με την εξεταστική· «νωρίς είναι, άραξε» (2025-04-25) Discord 2025-04 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) και «κάψανε σερβερ… δεν μπορούσαν να το βγάλουν το Πάσχα» (2022-05-10) Discord 2022-05 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Το υλικό των διαφανειών θεωρείται από φοιτητές δύσκολο στη μελέτη και χωρίς αρκετές ασκήσεις· «υπάρχει κάτι εκτός από διαφάνειες; Δεν διαβάζονται αυτές» (2025-01-13) Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) και «ασκήσεις δεν υπάρχουν πουθενά στις διαφάνειες» (2025-06-17) Discord 2025-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Η ύλη/τα «SOS» ανακοινώνονται στην τελευταία διάλεξη αλλά δεν τηρούνται πάντα· «αν και Ιούνη δεν το τήρησε, Σεπτ & Γενάρη ήταν μέσα» (2025-06-03) Discord 2025-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Τον Ιούνιο 2024 η εξέταση χαρακτηρίστηκε πολύ δύσκολη και «εκτός πεδίου»· «θα περάσουν 0.5%», «πετσόκομμα» (2024-06-19) Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Ακόμα και με καλή εργασία, αναφέρονται αδικίες στη βαθμολόγηση που κόστισαν 0.5–1 μονάδα (2024-07-20, κατά φοιτητές) Discord 2024-07 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Χωρίς παράδοση project δεν περνάς· με γραπτή χαμηλή «δεν φτάνει το project» (2026-07-13) Discord 2026-07 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Δεν επιτρέπονται σημειώσεις ή βιβλίο (2024-06-18, κατά φοιτητές) Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Κατά φοιτητές ο διδάσκων απαντούσε δύσκολα σε email, που περιπλέκει τις απορίες για το project (2022-06-29) Discord 2022-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Υλικό & τρόπος μελέτης

• Διαφάνειες θεωρίας (eClass): SAMsI.ppt (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) και SAMsII.ppt (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) (χωρικές μέθοδοι), MultimediaIndexing.ppt (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Clustering1.ppt (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) / Clustering2.ppt (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Modern_DBs.pptx (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) (NoSQL/μοντέρνες βάσεις) eClass (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Δεδομένα ροών: StreamingData.pdf (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) (143 σελ., με κείμενο (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)) καλύπτει CF-tree, incremental Naive Bayes, DSMS.
• Άρθρα (Papers): ο φάκελος Papers/ περιέχει ~32 επιστημονικά άρθρα (ευρετηριοποίηση χρονικών σειρών, fractals, graph mining κ.ά.), που συνδέονται με τις παρουσιάσεις εργασιών.
• Project: Project description (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) και τα datasets beacons_dataset.csv, clinical_dataset.csv eClass (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Παλιό υλικό του μαθήματος «Βάσεις 2»: διαφάνειες στα ελληνικά στο dblab DBII (κατά φοιτητή, ενημερωμένο έως ~2013, αλλά σχεδόν ίδιο περιεχόμενο) Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Βιβλίο: το ίδιο σύγγραμμα με τις Βάσεις Δεδομένων (Silberschatz–Korth–Sudarshan)· «είναι τα ίδια με των βάσεων, πάρε αυτό που δεν έχεις» (2024-03-21) Discord 2024-03 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Διαθέσιμες ασκήσεις/διαφάνειες συγγραφέων στο db-book.com Discord 2023-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Πρακτική συμβουλή: τα καρφιτσωμένα παλιά θέματα και τα «περίπου ίδια» ζητήματα είναι το πιο αποδοτικό διάβασμα· «μια μέρα αν δεις μόνο παλιά θέματα» (2026-06-10) Discord 2026-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Συχνές ερωτήσεις

• Είναι υποχρεωτικό το project; Ναι· χωρίς παράδοση δεν περνάς, και οι βαθμοί εξέτασης και project συνυπολογίζονται (2024-07-14) Discord 2024-07 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Μπορώ να παραδώσω το project τον Σεπτέμβρη (ή τον Ιανουάριο); Ναι· ο βαθμός κρατά μέχρι Σεπτέμβρη και, για επί πτυχίω, ως τον Ιανουάριο (2024-12-15) Discord 2024-12 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Πόσα άτομα στην ομάδα; 1–2 (2026-04-23) Discord 2026-04 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Επιτρέπονται σημειώσεις ή βιβλίο; Κατά φοιτητές όχι (2024-06-18) Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Πόσο διαβάζεται το θεωρητικό κομμάτι; «Κάνα 3ημερο αν διαβάσεις διαφάνειες, μια μέρα αν δεις μόνο παλιά θέματα» (2026-06-10) Discord 2026-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Πρέπει να πάρω 5 και στη γραπτή; Αναφέρεται ότι κανονικά ναι, με πιθανές εξαιρέσεις (2024-10-14) Discord 2024-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Πότε βγαίνουν οι βαθμοί; Στο Progress/eClass, συχνά με καθυστέρηση· το 2026-07 ανακοινώθηκαν στο eClass Discord 2026-07 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Ανακυκλώνει τα θέματα; Κατά φοιτητές συνήθως ναι, με έμφαση στα παλιά pinned (2025-05-30) Discord 2025-05 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Πηγές & αξιοπιστία

• Κατάλογος (curriculum_2025-26.yaml) και περίγραμμα συμφωνούν: ECTS 5, 2+1+2 ώρες/εβδομάδα, τομέας ΛΥ, διδάσκοντες 2025-26 Β. Μεγαλοοικονόμου και Ε. Ζαχαράκη. Ο κωδικός CEID_NE4348 είναι ο κανονικοποιημένος (ASCII).
• Discord: 3002 μηνύματα σε 13 περιόδους (2020-09 έως 2026-09). Τα πρώτα έτη (2020-21) καλύπτονται λιγότερο. Εκτός από ανακοινώσεις eClass που αναδημοσιεύονται, όλα είναι ανεπίσημες εμπειρίες φοιτητών.
• Εξετάσεις: 5 συνεδρίες, οι 4 μεταγραφές verbatim και μία μερική· λύσεις μόνο για την 2021-02 (community) Εξετάσεις. Δεν βρέθηκαν θέματα μετά το 2024 πέρα από ανακλήσεις.
• eClass: 61 αρχεία (38 pdf, 14 ppt/pptx, docx/doc/csv)· πολλές διαφάνειες δεν έχουν εξαγόμενο κείμενο eClass (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Δεν βρέθηκαν πληροφορίες για βαρύτητα ανά θέμα εξέτασης, ποσοστά επιτυχίας μετά το 2024, ή επίσημη ανακοίνωση για το περιεχόμενο του εργαστηρίου.

Αρχεία του φακέλου

Παράγεται αυτόματα από tools/render_readmes.py — αλλαγές εδώ χάνονται στην επόμενη εκτέλεση.

Φάκελος	Περιεχόμενο
discord/ (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)	13 περίοδοι συζητήσεων Discord · 3002 μηνύματα
Previous Exams/	5 συνεδρίες εξετάσεων · 1 με αρχείο λύσεων · 10 πρωτότυπα αρχεία (6 εικόνες) · 4 κείμενα (sidecar) · 6 μεταγραφές · ανακλήσεις από Discord
eclass/ (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)	61 αρχεία · 42 κείμενα (sidecar)
other/	42 αρχεία (32 εικόνες) · 6 κείμενα (sidecar) · 1 μεταγραφές