Βάσεις Δεδομένων

Το μάθημα-βάση για κάθε σύγχρονο σύστημα λογισμικού: μοντέλο οντοτήτων-συσχετίσεων, σχεσιακό μοντέλο, σχεσιακή άλγεβρα και λογισμός, SQL/QBE, συναρτησιακές εξαρτήσεις και κανονικοποίηση, οργάνωση αρχείων, ευρετηριοποίηση/κατακερματισμός, δοσοληψίες και NoSQL. Το μισό της δουλειάς γίνεται στο εργαστήριο με MySQL: τέσσερις δια ζώσης ασκήσεις (ER, create/insert, select, stored procedures/triggers) και ένα μεγάλο project (σχεδιασμός ΒΔ + εφαρμογή Java με GUI), που εξετάζεται προφορικά.

Θέματα Τι λένε οι φοιτητές Περίγραμμα ⬇ Κατέβασε για AI

Με μια ματιά

Κωδικός	CEID_24Y334
Εξάμηνο / τύπος	5ο, υποχρεωτικό (core) Κατάλογος
ECTS	6 Κατάλογος
Ώρες / εβδομάδα	2 θεωρία + 1 φροντιστήριο + 3 εργαστήριο Κατάλογος
Τομέας	ΛΥ Κατάλογος
Διδάσκοντες 2025-26	Β. Μεγαλοοικονόμου, Ε. Βογιατζάκη (ΕΔΙΠ), Ι. Βασιλόπουλος (ΕΔΙΠ) Κατάλογος
Αξιολόγηση (περίγραμμα)	Γραπτή εξέταση 60% + εργαστηριακές ασκήσεις 32% + project 8% Κατάλογος: Περίγραμμα
Συνιστώμενα προαπαιτούμενα	Δεν βρέθηκαν πληροφορίες.

Τι θα μάθεις

Το επίσημο περίγραμμα ορίζει ως στόχους τη κατανόηση των βασικών εννοιών των ΣΔΒΔ, των μοντέλων δεδομένων, της SQL/QBE, τη φυσική αποθήκευση/προσπέλαση και τη μεθοδολογία σχεδίασης ΒΔ Περίγραμμα. Οι διαφάνειες θεωρίας ακολουθούν αυτή ακριβώς τη σειρά eClass (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο):

• Εισαγωγή στα ΣΔΒΔ, όψεις δεδομένων, επίπεδα αφαιρετικότητας eClass (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Μοντέλο Οντοτήτων-Συσχετίσεων (ER), σύνθετα/πλειότιμα γνωρίσματα, ισχυρές και ασθενείς οντότητες, εξειδίκευση/γενίκευση Περίγραμμα.
• Σχεσιακό μοντέλο, σχεσιακή άλγεβρα, σχεσιακός λογισμός πλειάδων και πεδίων eClass (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• SQL (DDL/DML, συνενώσεις, συναθροιστικές, όψεις, εμφωλευμένα ερωτήματα) και QBE eClass (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Περιορισμοί ακεραιότητας, σκανδάλες, εξουσιοδότηση eClass (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Συναρτησιακές εξαρτήσεις, κλειστότητες, ελάχιστο κάλυμμα και κανονικοποίηση (1NF–3NF/BCNF, αποσύνθεση χωρίς απώλειες) eClass (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Αποθήκευση και δομές αρχείων, ευρετηριοποίηση (B-trees/B+-trees) και κατακερματισμός eClass (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Χωρικές μέθοδοι προσπέλασης (k-d trees, quadtrees, R-trees), βελτιστοποίηση επερωτήσεων, δοσοληψίες/κλείδωμα και σύγχρονες ΒΔ (MapReduce, NoSQL, NewSQL) eClass (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Το εργαστήριο στοχεύει στην πρακτική σχεδίαση και υλοποίηση σχεσιακών ΒΔ με MySQL σε 4 ενότητες: (1) ανάλυση απαιτήσεων και ER/σχεσιακό διάγραμμα, (2) δημιουργία ΒΔ (create/insert), (3) υποβολή ερωτημάτων (select/update/delete), (4) προγραμματισμός (triggers, stored procedures)· ολοκληρώνεται με ΒΔ πλήρους έκτασης και εφαρμογή Java για προβολή/μεταβολή δεδομένων Περίγραμμα.

Πώς βαθμολογείται

• Περίγραμμα: γραπτή εξέταση 60% του συνολικού βαθμού, εργαστηριακές ασκήσεις 32% και project 8% Κατάλογος: Περίγραμμα.
• Φοιτητής το 2025-01 γράφει ότι στις διαφάνειες αναγράφεται «60% γραπτή εξέταση και 40% βαθμός εργαστηρίου» — δηλαδή το υπόλοιπο 40% μοιράζεται σε ασκήσεις (32%) και project (8%) Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Κατάλογος: Περίγραμμα.
• Το 2026-01 φοιτητής υπολογίζει ότι το project πιάνει «50% του 40%» της συνολικής βαθμολογίας, δηλαδή το μισό του εργαστηριακού σκέλους Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Πρέπει να είναι προβιβάσιμα και τα δύο σκέλη (θεωρία και εργαστήριο με μέσο όρο ≥5)· όποιο περάσεις το κρατάει μέχρι να περάσεις και το άλλο. Το αναφέρουν φοιτητές σε πολλά έτη Discord 2024-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2024-07 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2025-09 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Η πρώτη εργαστηριακή άσκηση (ER, εξ αποστάσεως) ήταν προαιρετική και δεν μετρούσε στον μέσο όρο· αν την είχες κάνει σωστά, κατέβαζε τον πήχη προβιβασμού του εργαστηρίου από 5 σε 4,5 Discord 2024-03 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Ο βαθμός του εργαστηρίου είναι ξεχωριστός από της θεωρίας· για να περαστεί ο βαθμός της τελικής εξέτασης πρέπει πρώτα να έχει περαστεί το εργαστήριο (και αντίστροφα) Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Οι βαθμοί ανακοινώνονται στο eClass και στο Progress, με καθυστερήσεις που σχολιάζονται συχνά: π.χ. βαθμοί γραπτών στο eClass στις 13/2/2026 Discord 2026-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) και εκκρεμότητες στο Progress τον Μάρτιο 2025 Discord 2025-03 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Εργασίες & εργαστήρια

• Το εργαστήριο περιλαμβάνει τόσο εργαστηριακές ασκήσεις όσο και project, και τα δύο την ίδια χρονιά Discord 2025-09 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Δομή ασκήσεων (2023-24): η πρώτη (ER + σχεσιακό) είναι εξ αποστάσεως και προαιρετική· οι υπόλοιπες τέσσερις — create/insert, select, stored procedures, triggers — γίνονται δια ζώσης στο υπολογιστικό κέντρο Discord 2023-10 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2025-09 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Σε φοιτητή το 2025-09 ειπώθηκε ότι οι ασκήσεις γίνονται «κάθε 2» εβδομάδες Discord 2025-09 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Η εξέταση κάθε άσκησης γίνεται σε τμήματα με προκαθορισμένο σενάριο· δεν επιτρέπονται σημειώσεις/διαφάνειες, μόνο ό,τι δίνει η εκφώνηση («ψευδοεντολές») Discord 2025-11 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Δικαιούσαι μία απουσία με αναπλήρωση (Ιανουάριο ή Σεπτέμβριο) Discord 2024-09 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Το project (π.χ. Πρότζεκτ Εργαστηρίου ΒΔ 2025-2026 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)) ζητά σχεδιασμό ΒΔ πλήρους έκτασης, κατασκευή πινάκων, εισαγωγή δεδομένων μέσω SQL, υλοποίηση ερωτημάτων, stored procedures/triggers και εφαρμογή διεπαφής σε Java (GUI) eClass (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Επιτρέπεται η εργασία και ατομικά· φοιτητές αναφέρουν ότι solo δεν υπάρχει πρόβλημα (το πλεονέκτημα της ομάδας είναι να εξηγείς πιο εύκολα το σύνολο του project) Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2026-08 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Οι ομάδες φτάνουν έως 4 άτομα Discord 2024-11 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Η εξέταση του project είναι προφορική/διαδικτυακή (Zoom): ζητούν να «τρέξεις» τα σενάρια (create, procedures, triggers, insert) χωρίς σφάλματα, ελέγχουν αποτελέσματα και το GUI, και κάνουν μικρές ερωτήσεις λειτουργικότητας — όχι ανάγνωση κώδικα Discord 2025-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2026-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Η εγγραφή σε ομάδες εξέτασης ανοίγει τμηματικά και γεμίζει γρήγορα· το link της εξέτασης αποστέλλεται συνήθως μία μέρα πριν Discord 2026-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Εξετάσεις

Συνοπτικά, με τα δεδομένα του Εξετάσεις (14 μεταγραφές συνεδριών, οι περισσότερες μερικές) Εξετάσεις:

• Φεβρουάριος 2025 (η πιο πλήρης μεταγραφή, verbatim): τα θέματα ήταν 1) ER diagram, 2) SQL/σχεσιακή άλγεβρα, 3) lossless join + υποψήφια κλειδιά, 4) οργάνωση αρχείων, 5) NoSQL vs RDBMS, 6) πλεονεκτήματα hashing και B-trees Εξετάσεις 2025-02.
• Σεπτέμβριος 2024 (κατά φοιτητές, 6 θέματα): ER, συναρτησιακές εξαρτήσεις (lossless-join), SQL με 2–3 SELECT, οργάνωση αρχείων, δοσοληψίες (reads/writes) και B-trees Discord 2024-09 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Εξετάσεις.
• Στα επαναλαμβανόμενα μοτίβα φοιτητές αναφέρουν «ένα θέμα από κάθε κεφάλαιο» και ότι πέφτει σχεσιακή άλγεβρα μάλλον παρά σχεσιακός λογισμός Discord 2024-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Οι εργαστηριακές εξετάσεις των ετών 2020–2022 γίνονταν εξ αποστάσεως (Διογένης/SSH + MySQL από το τερματικό) Εξετάσεις. Σε άσκηση του 2024 φοιτητής περιγράφει 4 ασκήσεις: ένα σχεσιακό διάγραμμα που φτιάχνεις πίνακα, και ερωτήματα επιλογής/συμπλήρωσης Discord 2024-11 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Οι λύσεις που υπάρχουν είναι από φοιτητές (community) για τα 2016-01, 2018, 2020-01, 2023-02 και 2025-02· οι υπόλοιπες συνεδρίες δεν έχουν λύσεις Εξετάσεις.
• Για την τελική εξέταση του Ιανουαρίου 2026 φοιτητές σχολιάζουν ότι το θέμα 4 ήταν «πολύ διαφορετικό από τα pinned» Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Δύο φύλλα εξέτασης του 2021 που βρίσκονταν εκτός του φακέλου Εξετάσεων μετατράπηκαν σε συνεδρίες (ο μήνας δεν αναγράφεται· η χρονολογία προέρχεται από το όνομα του αρχείου): 2021-a και 2021-b.

Δυσκολίες & παγίδες

• Το μάθημα είναι «δύο μαθήματα σε ένα»: θεωρία και εργαστήριο βαθμολογούνται χωριστά και απαιτούνται και τα δύο προβιβάσιμα· μην αφήνεις το εργαστήριο για το τέλος Discord 2024-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Η οργάνωση/επικοινωνία έχει δεχθεί έντονη κριτική: απουσία ανακοινώσεων, καθυστερήσεις σε ομάδες εργαστηρίου και project («οργάνωση = 0») Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2026-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Το project είναι απαιτητικό: κατασκευή βάσης, μεγάλος όγκος δεδομένων (φοιτητές αναφέρουν δεδομένα δεκάδων χιλιάδων εγγραφών), stored procedures/triggers και GUI· η προετοιμασία απαιτεί χρόνο Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2025-12 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Η ύλη έχει θεωρητικά κεφάλαια (δοσοληψίες, NoSQL/MapReduce) που κάποια χρόνια παρουσιάστηκαν «ως γενική ενημέρωση» και δεν εμφανίζονταν στα θέματα — μην τα αγνοείς τελείως, αλλά στάθμισε χρόνο με βάση τα παλιά θέματα Discord 2024-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Η ύλη/παραδείγματα του φροντιστηρίου κάποιες φορές δεν καλύπτουν καλά βασικά (π.χ. σχολιάστηκε ότι το GROUP BY δεν είχε εξηγηθεί επαρκώς στις διαλέξεις) Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Οι φοιτητές συμβουλεύουν να διαβάσεις πρώτα τη θεωρία (διαλέξεις + φροντιστήρια) και μετά να λύνεις θέματα· η σειρά «θέματα χωρίς θεωρία» δυσκολεύει Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2024-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Κατά φοιτητές, τα θέματα ανακυκλώνονται («τα ίδια και τα ίδια»), οπότε η μελέτη προηγούμενων θεμάτων είναι αποδοτική Discord 2024-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Φοιτητής το 2025-06 αναφέρει ότι «το μάθημα δεν είναι δύσκολο» (προσωπική γνώμη) Discord 2025-06 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο). Δεν υπάρχουν αρκετές ανεξάρτητες, χρονολογημένες δηλώσεις για ασφαλή βαθμολογία δυσκολίας.
• Στην τελική θεωρίας το επιτρεπόμενο υλικό είναι ασαφές (ερωτήσεις για σημειώσεις/Α4 έμειναν αναπάντητες)· στις εργαστηριακές εξετάσεις δεν επιτρέπονται σημειώσεις Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2025-11 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Υλικό & τρόπος μελέτης

• Διαφάνειες θεωρίας (19 ενότητες, 2026): από Εισαγωγή (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) και ER (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) έως Συναρτησιακές Εξαρτήσεις (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Κανονικοποίηση (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Ευρετήρια/Κατακερματισμό (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) και Σύγχρονες ΒΔ (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) eClass (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Φροντιστήρια με λυμένα παραδείγματα: Συναρτησιακές Εξαρτήσεις (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Κανονικοποίηση (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Οργάνωση αρχείων/Ευρετήρια (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) και το επαναληπτικό φροντιστήριο (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) eClass (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Διαλέξεις εργαστηρίου (περιεχόμενο/διαδικασία): Εισαγωγική διάλεξη 2026-2027 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) και αγγλικές διαλέξεις για Erasmus (create, select, triggers, stored procedures) eClass (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Σετ εξάσκησης με ενδεικτικές λύσεις (βάση εξάσκησης για τις εργαστηριακές εξετάσεις): 3ο σετ (λύση) (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), 4ο σετ (stored procedures/triggers) (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο) eClass (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Βιβλιογραφία περιγράμματος: Silberschatz–Korth–Sudarshan «Συστήματα Βάσεων Δεδομένων» και Elmasri–Navathe «Θεμελιώδη Συστήματα Βάσεων Δεδομένων» Περίγραμμα.
• Θέματα και ανακλήσεις: ο φάκελος Εξετάσεις και το discord_recalls.md.
• Απουσιάζει συγκεντρωτικό συγγραφικό υλικό/σημειώσεις φοιτητών με την τρέχουσα ύλη· φοιτητές το 2026-01 παραπονέθηκαν ότι οι διαθέσιμες διαφάνειες στο eClass ήταν παλιές (2023) Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Συχνές ερωτήσεις

• Πρέπει να περάσω και θεωρία και εργαστήριο; Ναι· απαιτείται προβιβάσιμος βαθμός και στα δύο σκέλη Discord 2024-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Κρατιέται ο βαθμός του ενός σκέλους αν κοπώ στο άλλο; Ναι, κρατιέται μέχρι να περάσεις το άλλο (και αντίστροφα) Discord 2024-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2024-07 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Μπορώ να κάνω το project μόνος; Ναι· φοιτητές το έχουν παραδώσει solo χωρίς πρόβλημα Discord 2026-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2026-08 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Πόσα άτομα επιτρέπονται στην ομάδα του project; Έως 4 Discord 2024-11 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Κάθε πότε γίνεται το εργαστήριο; Περίπου κάθε 2 εβδομάδες Discord 2025-09 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Τι ρωτούν στην προφορική εξέταση του project; Να τρέξεις τα σενάρια ελέγχου (create, procedures, triggers, insert) και το GUI χωρίς σφάλματα, με μικρές ερωτήσεις λειτουργικότητας — όχι ανάγνωση κώδικα Discord 2025-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο), Discord 2026-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Επιτρέπονται σημειώσεις στην εξέταση; Στις εργαστηριακές εξετάσεις όχι Discord 2025-11 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)· για τη θεωρία οι σχετικές ερωτήσεις έμειναν αναπάντητες Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Πότε βγαίνουν οι βαθμοί; Στο eClass/Progress, συχνά με καθυστέρηση· ενδεικτικά βαθμοί γραπτών στο eClass στις 13/2/2026 Discord 2026-02 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Πηγές & αξιοπιστία

• Κατάλογος 2025-26: ECTS 6, ώρες 2+1+3, τομέας ΛΥ και οι τρεις διδάσκοντες. Ο κατάλογος είναι η αυθεντία για ECTS/ώρες/διδάσκοντες Κατάλογος.
• Ασυμφωνία: η σελίδα/περίγραμμα του μαθήματος αναφέρει ECTS 7, ενώ ο κατάλογος 6 — υπερισχύει ο κατάλογος Περίγραμμα.
• Discord: 4.572 μηνύματα σε 13 περιόδους (2020-10 έως 2026-10). Όλα τα μηνύματα είναι ανεπίσημα, εκτός από αναδημοσιεύσεις ανακοινώσεων eClass.
• eClass: 187 αρχεία· 56 με κείμενο (sidecar). Περιλαμβάνει διαφάνειες 2026 (θεωρία και εργαστήριο), φροντιστήρια, σετ εξάσκησης και το project 2025-2026 eClass (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).
• Εξετάσεις: 14 μεταγραφές συνεδριών, οι περισσότερες partial· 5 έχουν λύσεις από φοιτητές (community) Εξετάσεις.
• Δεν βρέθηκαν πληροφορίες για ποσοστό επιτυχίας, ακριβή βαρύτητα ανά ερώτημα, ή επίσημη ανακοίνωση για επιτρεπόμενο υλικό στη θεωρία.
• Οι αναφορές σε βαθμολογία από Discord είναι ανεπίσημες και ενίοτε αντιφατικές (π.χ. 60/40 γραπτή εξέταση/εργαστήριο έναντι 50/50 ασκήσεις/project) Discord 2025-01 (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο).

Αρχεία του φακέλου

Παράγεται αυτόματα από tools/render_readmes.py — αλλαγές εδώ χάνονται στην επόμενη εκτέλεση.

Φάκελος	Περιεχόμενο
discord/ (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)	13 περίοδοι συζητήσεων Discord · 4572 μηνύματα
Previous Exams/	14 συνεδρίες εξετάσεων · 5 με αρχείο λύσεων · 21 πρωτότυπα αρχεία (21 εικόνες) · 21 μεταγραφές · ανακλήσεις από Discord
eclass/ (διαθέσιμο στο πλήρες πακέτο)	175 αρχεία · 56 κείμενα (sidecar)
other/	73 αρχεία (49 εικόνες) · 20 κείμενα (sidecar) · 1 μεταγραφές