Αισθητική¶
Επίσημο περίγραμμα μαθήματος του ΤΜΗΥΠ (Πανεπιστήμιο Πατρών), όπως δημοσιεύεται στη σελίδα του μαθήματος και στο συνημμένο αρχείο «Περίγραμμα Μαθήματος». Το κείμενο παρατίθεται αυτούσιο, χωρίς τα πρότυπα οδηγιών του εντύπου.
Στόχοι¶
Βασικό μάθημα εισαγωγής στον κλάδο της αισθητικής και της φιλοσοφίας της τέχνης. Περιλαμβάνει ιστορική εισαγωγή στην οντολογία και γνωσιολογία του φαινομένου του ωραίου και της τέχνης με θεματικό άξονα την θεωρία της μίμησης και τον συσχετισμό της τέχνης και του ωραίου με την αλήθεια. Μαθησιακά αποτελέσματα: Οι μαθησιακοί στόχοι του μαθήματος καλύπτουν τις βαθμίδες 1,2 και 3 των μαθησιακών αποτελεσμάτων (ταξινόμηση Bloom, Πλαίσιο προσόντων Ευρωπαϊκού Χώρου ΑΕΙ) σχετικά με τα θέματα που αναπτύσσονται στο μάθημα αυτό. Με την ολοκλήρωση του μαθήματος ο φοιτητής αποκτά: - ιστορική γνώση για τους σημαντικότερους σταθμούς στην φιλοσοφία της τέχνης και του ωραίου από τον Πλάτωνα εως τον Ι. Καντ - προχωρημένες γνώσεις των θεωριών για την μίμηση και την (ανα)παραστατική λειτουργία της τέχνης και θεωρητικές έννοιες κυρίως οντολογικής και γνωσιολογικής ανάλυσης του φαινομένου - αντιπροσωπευτική γνώση αρχαίων ελληνικών πηγών για την θεωρία της μίμησης - εις βάθος κατανόηση του φαινομένου της τέχνης και της ανθρωπολογικής του σημασίας. Ικανότητες
- Αναγνώριση, ανάλυση και διάκριση της καλλιτεχνικής δημιουργιας (κυρίως Αρχαιότητας, Μεσαίωνα και Αναγέννησης, αλλά και γενικότερα έργων τέχνης βάσει τωνυποκείμενων θεωρητικών φιλοσοφικών προσανατολισμών).
Περιεχόμενο (ύλη)¶
- Πλάτων: αναλυτική του ωραίου - έννοια της μίμησης - μίμηση και αλήθεια (με αναφορές και ανάγνωση αποσπασμάτων από τους διαλόγους: Ιππίας μείζων, Ιων, Κρατύλος, Πολιτεία, βιβλ. Ι)
- Αριστοτέλης: θεωρία της μίμησης και χέση μίμησης και γνώσης στο Περί Ποιητικής, κεφ. Ι - ΙΧ)
- Πλωτίνος: μορφή - δημιουργικότητα - αναγωγή στο θείον
- Αναγέννηση: εικόνιση της εμπειρικής αλήθειας για τον κόσμο
- Μπάουμγκαρτεν/Μάιερ: γνώση μέσω της αίσθησης – (ανα)παράσταση της υποκειμενικής αλήθειας της κατ΄αίσθησιν αντίληψης – η έννοια της αισθητικής αλήθειας
- Χιούμ: θεωρία της καλαισθησίας
- Ι. Καντ: οντολογική και γνωσιολογική αυτονόμηση του φαινομένου του ωραίου (Κριτική της Κριτικής Δύναμης → αναλυτική του ωραίου)
Αξιολόγηση¶
.
Γραπτή τελική εξέταση (100%) που περιλαμβάνει/απαιτεί: - ερωτήσεις αυτοδύναμης κριτικής ανάπτυξης με - δόκιμη χρήση τεχνικών εννοιών, - αυτοδύναμη χρήση ιστορικών και συστηματικών γνώσεων για την ανάπτυξη επιχειρημάτων, - σύγκριση θεωρητικών θέσεων, - κατανόηση ιστορικών συσχετισμών (επίδρασης, διαλόγου, αντιπαράθεσης, μετασχηματισμού θεωρητικών θέσεων κλπ.), - παραγωγή συνεκτικού δοκιμιακού λόγου
Βιβλιογραφία¶
Πηγές και δευτερεύουσα βιβλιογραφία: - Πλάτωνος Ιππίας μείζων, Ίων, Κρατύλος 423α1 έως 424α6, Πολιτεία, βιβλίο Ι’ - Αριστοτέλους Περί Ποιητικής, Ι 4-5,1447α-ΙV 4-7,1448b και VI 1,1449b-IX 12 - Πλωτίνος, Εννεάδων Βιβλία 30-33 (το «Μεγάλο βιβλίο»), μετφρ, σχ. Γ. Τζαβάρα, Αθήνα-Γιάννινα, εκδ. δωδώνη, 1995, Εισαγωγή του μεταφρ. Σελ. 11-44 και Εννεάδα V 8 [=31]. Ντ. Χιουμ, «Το κριτήριο του γούστου», E. Kaleri, “Aesthetische Wahrheit: Transformationen der Erkenntnistheorie in der Aesthetik Georg Friedrich Meiers”, στο: J. Schoenert, Fr. Vollhardt, Geschichte der Hermeneutik und die Methodik der Textinterpretierenden Disziplinen, Berlin (Walter de Gryuter Vrl) 2005 Ι. Καντ, Κριτική της Κριτικής Δύναμης, Βιβλίο Πρώτο: Αναλυτική του Ωραίο, § 1, 2, 5, 6, 7, 8. Monroe C. Beardsley, Ιστορία των Αισθητικών Θεωριών, μετφρ. Δ. Κούρτοβικ/Π. Χριστοδουλίδη, Αθήνα 1989 → https://eclass.upatras.gr/courses/PHIL1824/