Δημόσια Οικονομική

Επίσημο περίγραμμα μαθήματος του ΤΜΗΥΠ (Πανεπιστήμιο Πατρών), όπως δημοσιεύεται στη σελίδα του μαθήματος και στο συνημμένο αρχείο «Περίγραμμα Μαθήματος». Το κείμενο παρατίθεται αυτούσιο, χωρίς τα πρότυπα οδηγιών του εντύπου.

Στόχοι

• Οι θεωρητικές προσεγγίσεις σχετικά με τις οικονομικές λειτουργίες του κράτους στους σύγχρονους κεφαλαιοκρατικούς σχηματισμούς διαφέρουν: Η πρώτη γενιά των Νεοκλασικών οικονομολόγων (1870-1920) υποστήριζε ότι η ιδιωτική επιχείρηση που κατευθύνεται με το μηχανισμό των τιμών στην ανταγωνιστική αγορά μπορεί να επιτύχει τη μεγιστοποίηση της οικονομικής ευημερίας της κοινωνίας, αρκεί να μην επεμβαίνει το κράτος στη λειτουργία της αγοράς. Η αναθεωρημένη θέση της Νεοκλασικής Σχολής, που διατυπώθηκε αργότερα (1930 και μετά), υποστηρίζει ότι για να μεγιστοποιηθεί η οικονομική ευημερία είναι αναγκαία η συνδυασμένη οικονομική δράση της ιδιωτικής επιχείρησης και του κράτους. Οι Μαρξιστές θεωρούν ότι οι οικονομικές και ιδεολογικές λειτουργίες του κράτους έχουν ως στόχο τη συνοχή και την ενότητα του κεφαλαιοκρατικού κοινωνικού σχηματισμού, ώστε να διασφαλίζεται η αναπαραγωγή των σχέσεων εκμετάλλευσης. Οι υποθέσεις και η ανάλυση των παραπάνω θεωριών αναφορικά με τις οικονομικές λειτουργίες του κράτους αποτελούν το αντικείμενο του μαθήματος της Δημόσιας Οικονομικής.
• Στο τέλος αυτού του μαθήματος ο φοιτητής θα μπορεί να γνωρίζει αντικρουόμενες θεωρητικές προσεγγίσεις αναφορικά με ζητήματα όπως: i. Ποιους συγκεκριμένους στόχους επιδιώκει η οικονομική δράση του κράτους.

ii. Ποια είναι τα μέσα της οικονομικής παρέμβασης του κράτους iii. Ποια είναι τα κριτήρια και η διαδικασία οικονομικής δράσης του κράτους.

Περιεχόμενο (ύλη)

i. Τα βασικά οικονομικά προβλήματα σύμφωνα με τη νεοκλασική θεωρία ii. Οι βασικές νεοκλασικές παραδοχές για την οικονομική και πολιτική οργάνωση iii. Η τελείως ανταγωνιστική αγορά iv. Αριστοποίηση σύμφωνα με το κριτήριο Pareto v. Οι ατέλειες της αγοράς vi. Οι οικονομικές λειτουργίες του κράτους σύμφωνα με τη νεοκλασική θεωρία vii. Τα δημόσια αγαθά viii. Εξωτερικότητες ix. Μονοπωλιακές καταστάσεις x. Η διανομή στις οικονομίες της αγοράς xi. Άριστη ή κοινωνικά επιθυμητή αναδιανομή xii. Πολιτική για τη σταθεροποίηση της οικονομίας xiii. Πολιτική οικονομικής ανάπτυξης xiv. Το κράτος στους εκμεταλλευτικούς τρόπους παραγωγής, σύμφωνα με τη μαρξιστική θεώρηση xv. Μαρξιστικές προσεγγίσεις για τις μορφές και τις λειτουργίες του καπιταλιστικού κράτους

Αξιολόγηση

Γραπτή τελική εξέταση

Βιβλιογραφία

-Συναφή επιστημονικά περιοδικά:

1. Καράγιωργας, Δ. Π. (χωρίς χρονολογία έκδοσης), Δημόσια Οικονομική: Οι οικονομικές λειτουργίες του κράτους, Αθήνα: Παπαζήσης.
2. Stiglitz, J. (1992), Οικονομική του Δημόσιου Τομέα, Αθήνα: Κριτική
3. Γεωργακόπουλος, Θ. (2012), Εισαγωγή στη Δημόσια Οικονομική, Αθήνα: Ευγενία Σωτ. Μπένου.