Ψηφιακή Επεξεργασία Σημάτων — 2020 (χωρίς μήνα)¶
Η μεταγραφή προέρχεται από το αρχείο exams_2020.pdf (10 σελίδες).
exams_2020.pdf (σελ. 1-10)¶
Ερώτηση 1 / 3 (Πολλαπλής Επιλογής (Μοναδική Απάντηση) — 1 βαθμός)
Στην είσοδο ενός ΓΧΑ συστήματος με κρουστική απόκριση \(h(n)\) οδηγούμε μια ασθενώς στάσιμη 2ης τάξης στοχαστική διαδικασία. Τι από τα παρακάτω θα πρέπει να ισχύει ώστε η στοχαστική μέση τιμή της διαδικασίας εξόδου να ταυτίζεται με αυτή της εισόδου;
- [ ] \(\|h\|_2 = 1\)
- [ ] \(\|h\|_1 < \infty\)
- [ ] \(\|h\|_2 = \frac{1}{\sigma_w^2}\)
- [ ] Να είναι το σύστημα FIR
Ερώτηση 2 / 3 (Πολλαπλής Επιλογής (Μοναδική Απάντηση) — 1 βαθμός)
Θεωρήστε ότι στην είσοδο ενός πραγματικού, αιτιατού FIR φίλτρου μήκους \(4N + 1\) οδηγείτε λευκό θόρυβο μέσης ισχύος \(\sigma_w^2\). Ποιά η μέση ισχύς της εξόδου;
- [ ] \(\sigma_w^2 \sum_{n=0}^{4N} h_n^2\)
- [ ] \(\sigma_w^2 |H(1)|^2\)
- [ ] \((2N + 1)\sigma_w^2\)
- [ ] \((N + 1)\sigma_w^2\)
Ερώτηση 3 / 3 (Πολλαπλής Επιλογής (Μοναδική Απάντηση) — 1 βαθμός)
Στην είσοδο ενός ΓΧΑ συστήματος με κρουστική απόκριση \(h(n)\) οδηγούμε μια ασθενώς στάσιμη 1ης τάξης στοχαστική διαδικασία. Τι από τα παρακάτω θα πρέπει να ισχύει ώστε η στοχαστική μέση τιμή της διαδικασίας εξόδου να ταυτίζεται με αυτή της εισόδου;
- [ ] \(H(1) = 1\)
- [ ] \(\sum_n h^2(n) = 1\)
- [ ] \(\|h\|_1 < \infty\)
- [ ] Να είναι το σύστημα FIR
Ερώτηση 1 / 4 (Πολλαπλής Επιλογής (Μοναδική Απάντηση) — 1 βαθμός)
Η συνάρτηση σφάλματος \(E(e^{j\omega}) = D(e^{j\omega}) - R(e^{j\omega})\) που προέκυψε από την βέλτιστη, με την έννοια του ελαχιστομέγιστου, σχεδίαση ενός FIR φίλτρου περιττού μήκους, όπου \(D(e^{j\omega})\) η απόκριση συχνότητας του ιδανικού συστήματος και \(R(e^{j\omega})\) η απόκριση πλάτους του φίλτρου με το οποίο το προσεγγίζουμε έχει την παρακάτω μορφή στο διάστημα \([0, \pi]\). Ποιό είναι το μέγιστο δυνατό μήκος του βέλτιστου φίλτρου;
[Σχήμα: Διάγραμμα της συνάρτησης σφάλματος \(E(e^{j\omega})\) σε συνάρτηση με τη συχνότητα στο διάστημα \([0, \pi]\), με εναλλασσόμενα ακρότατα μεταξύ -1 και 1.]
- [ ] 7
- [ ] 11
- [ ] 13
- [ ] 9
Ερώτηση 2 / 4 (Πολλαπλής Επιλογής (Μοναδική Απάντηση) — 1 βαθμός)
Αν
και \(y_0(n)\), \(y(n)\) οι έξοδοι του ιδανικού και του πραγματικού συστήματος αντίστοιχα για είσοδο \(x(n)\). Ποιά η σχέση που συνδέει τις \(y_0(n)\) και \(y(n)\);
- [ ] \(y(n) = y_0(n - k)\)
- [ ] \(y(n) = y_0(n + k)\)
- [ ] \(y(n) = \frac{y_0(n - k) + y_0(n + k)}{2}\)
- [ ] \(y(n) = y_0(n)\)
Ερώτηση 3 / 4 (Πολλαπλής Επιλογής (Μοναδική Απάντηση) — 1 βαθμός)
Αν στη συνάρτηση μεταφοράς ενός κατωπερατού κανονικοποιημένου φίλτρου Butterworth N-οστής τάξης αντικαταστήσουμε τη μιγαδική μεταβλητή \(s\) με \(\frac{5\pi}{s}\) τι φίλτρο προκύπτει;
- [ ] Ανωπερατό με \(\Omega_c < 1\)
- [ ] Κατωπερατό με \(\Omega_c > 1\)
- [ ] Κατωπερατό με \(\Omega_c < 1\)
- [ ] Ανωπερατό με \(\Omega_c > 1\)
Ερώτηση 4 / 4 (Πολλαπλής Επιλογής (Μοναδική Απάντηση) — 1 βαθμός)
Αν
και \(y_0(n)\), \(y(n)\) οι έξοδοι του ιδανικού και του πραγματικού συστήματος αντίστοιχα για είσοδο \(x(n)\). Ποιά η σχέση που συνδέει τις \(y_0(n)\) και \(y(n)\);
- [ ] \(y(n) = y_0(n - k)\)
- [ ] \(y(n) = y_0(n + k)\)
- [ ] \(y(n) = \frac{y_0(n - k) + y_0(n + k)}{2}\)
- [ ] \(y(n) = y_0(n)\)
Ερώτηση 1 / 3 (Πολλαπλής Επιλογής (Μοναδική Απάντηση) — 1 βαθμός)
Υποθέστε ότι \(x[n] = \alpha,\ n = 0, 1, \dots, 2N\). Από ποιά από τις παρακάτω σχέσεις θα δίνεται ο DFT της ακολουθίας;
(a) \(X(k) = \begin{cases} \alpha(2N + 1) & , k = 0 \\ 0 & , k = 1, 2, \dots, 2N \end{cases}\)
(b) \(X(k) = \frac{\alpha}{2N + 1},\ k = 0, 1, \dots, 2N\)
(c) \(X(k) = \begin{cases} \frac{\alpha}{2N + 1} & , k = 0 \\ 0 & , k = 1, 2, \dots, 2N \end{cases}\)
(d) \(X(k) = \alpha(2N + 1),\ k = 0, 1, \dots, 2N\)
- [ ] a
- [ ] b
- [ ] c
- [ ] d
Ερώτηση 2 / 3 (Πολλαπλής Επιλογής (Μοναδική Απάντηση) — 1 βαθμός)
Αν
με \(N > 1\) και \(\Delta(j\Omega) = u(\Omega + \Omega_0) - u(\Omega - \Omega_0)\), ποιά από τις παρακάτω συχνότητες είναι η κρίσιμη συχνότητα δειγματοληψίας;
- [ ] \(\Omega_s = 2\Omega_0\)
- [ ] \(\Omega_s = N\Omega_0\)
- [ ] \(\Omega_s = \frac{\Omega_0}{2N}\)
- [ ] \(\Omega_s = 2N\Omega_0\)
Ερώτηση 3 / 3 (Πολλαπλής Επιλογής (Μοναδική Απάντηση) — 1 βαθμός)
Αν το ακόλουθο σήμα συνεχούς χρόνου
δειγματοληπτηθεί με συχνότητα \(f_s = 1\text{KHz}\), το σήμα που θα προκύψει είναι:
- [ ] Περιοδικό με περίοδο \(N = 20\) δείγματα
- [ ] Μη περιοδικό
- [ ] Περιοδικό με περίοδο \(N = 40\) δείγματα
- [ ] Περιοδικό με περίοδο \(N = 10\) δείγματα
Λύσεις (⚪ AI, μη επαληθευμένο)
Κατάσταση: ⚪ AI, μη επαληθευμένο Πηγή: λύσεις AI (antigravity-gemini, gemini-3.7-flash, sonnet), ανεξάρτητη επανάληψη και αντιπαραβολή· καμία δεν έχει ελεγχθεί από άνθρωπο
Προσοχή
Λύση από AI — ελέγξτε την· δεν έχει επαληθευτεί από άνθρωπο. Η ένδειξη «δύο λύσεις συμφωνούν» δεν σημαίνει ότι η απάντηση είναι σωστή.
AI λύσεις — 2020¶
Οι λύσεις γράφτηκαν από μοντέλα AI και δεν έχουν ελεγχθεί από άνθρωπο. Η αρίθμηση ακολουθεί το αρχείο θεμάτων.
Σετ 1 – Ερώτηση 1/3¶
Αξιοπιστία: λύθηκε με βάση τις φωτογραφίες του θέματος· μία λύση AI
Επιλογή: \(\|h\|_1 < \infty\)
Αιτιολόγηση: Για ασθενώς στάσιμη (WSS) είσοδο \(x(n)\) με μέση τιμή \(\mu_x\) σε ΓΧΑ σύστημα με κρουστική απόκριση \(h(n)\), η στοχαστική μέση τιμή της εξόδου είναι \(\mu_y = \mu_x \sum_{n=-\infty}^{\infty} h(n) = \mu_x H(1)\). 1. Για να ορίζεται καλώς η συνέλιξη και να είναι η έξοδος \(y(n)\) στάσιμη 2ης τάξης με πεπερασμένη μέση τιμή και συνδιασπορά, απαιτείται το σύστημα να είναι ευσταθές κατά BIBO, δηλαδή \(\|h\|_1 = \sum_{n} |h(n)| < \infty\). 2. Μεταξύ των προσφερόμενων επιλογών (\(\|h\|_2 = 1\), \(\|h\|_1 < \infty\), \(\|h\|_2 = 1/\sigma_w^2\), «Να είναι το σύστημα FIR»), η μόνη απαραίτητη συνθήκη για τη διατήρηση των στατιστικών ιδιοτήτων και της μέσης τιμής της στάσιμης διαδικασίας είναι η BIBO ευστάθεια \(\|h\|_1 < \infty\) (σημειώνεται ότι αν \(\mu_x \neq 0\) η αυστηρή ισότητα \(\mu_y = \mu_x\) απαιτεί επιπλέον \(H(1)=1\), επιλογή που δίνεται σε άλλες παραλλαγές του θέματος αλλά απουσιάζει από τη συγκεκριμένη τετράδα επιλογών).
Σετ 1 – Ερώτηση 2/3¶
Αξιοπιστία: δύο ανεξάρτητες λύσεις συμφωνούν · εμπιστοσύνη λύτη: υψηλή
\(y(n)=\sum_{m=0}^{4N}h_mw(n-m)\), \(E\{w(n)w(n-m)\}=\sigma_w^2\delta(m)\) ⇒ \(E\{y^2\}=\sigma_w^2\sum_{m=0}^{4N}h_m^2\) (μέση τιμή 0, άρα μέση ισχύς = διασπορά).
Απάντηση: \(\sigma_w^2\sum_{n=0}^{4N}h_n^2\).
Σετ 1 – Ερώτηση 3/3¶
Αξιοπιστία: δύο ανεξάρτητες λύσεις συμφωνούν · εμπιστοσύνη λύτη: υψηλή
\(\mu_y=E\{\sum_mh(m)x(n-m)\}=\mu_x\sum_mh(m)=\mu_xH(e^{j0})=\mu_xH(1)\). Για \(\mu_y=\mu_x\) (με \(\mu_x\neq0\)) απαιτείται \(H(1)=\sum h=1\).
Απάντηση: \(H(1)=1\).
Σετ 2 – Ερώτηση 1/4¶
Αξιοπιστία: λύθηκε με βάση τις φωτογραφίες του θέματος· μία λύση AI
Επιλογή: 7
Αιτιολόγηση:
Από το θεώρημα εναλλαγών του Parks-McClellan (Chebyshev alternation theorem) για τη βέλτιστη σχεδίαση γραμμικής φάσης FIR φίλτρου τύπου Ι (περιττού μήκους \(M = 2N+1\) με τάξη πολυωνύμου \(N\)), η συνάρτηση σφάλματος \(E(e^{j\omega})\) πρέπει να παρουσιάζει τουλάχιστον \(N+2\) διαδοχικά ακρότατα εναλλασσόμενου προσήμου με τιμές ίσες με \(\pm \delta\) (όπου εδώ \(\delta = 1\)).
Παρατηρώντας το γράφημα της συνάρτησης σφάλματος στο διάστημα \([0, \pi]\) στο πρωτότυπο έγγραφο (σελ. 4 του exams_2020.pdf), τα σημεία στα οποία το σφάλμα φτάνει στο μέγιστο κατά απόλυτη τιμή (\(\pm 1\)) με διαδοχική εναλλαγή προσήμου είναι ακριβώς 5:
1. Στο \(\omega = 0\): \(E(0) = +1\) (τοπικό μέγιστο)
2. Πρώτη κοιλάδα: \(E(\omega_1) = -1\) (τοπικό ελάχιστο)
3. Δεύτερη κορυφή: \(E(\omega_2) = +1\) (τοπικό μέγιστο)
4. Τρίτη κοιλάδα (στη ζώνη αποκοπής): \(E(\omega_3) = -1\) (τοπικό ελάχιστο)
5. Στο \(\omega = \pi\): \(E(\pi) = +1\) (τοπικό μέγιστο)
(Οι ενδιάμεσες διακυμάνσεις στη ζώνη μετάβασης δεν αγγίζουν το \(\pm 1\)).
Συνεπώς, το πλήθος των σημείων εναλλαγής είναι \(L_{\text{alt}} = 5\). Επειδή απαιτείται \(N + 2 \le L_{\text{alt}} = 5 \implies N \le 3\), ο μέγιστος βαθμός του πολυωνύμου συνημιτόνων είναι \(N = 3\). Άρα το μέγιστο δυνατό μήκος του βέλτιστου φίλτρου περιττού μήκους είναι: $\(M_{\max} = 2N + 1 = 2 \times 3 + 1 = 7\)$ (Επιβεβαιώνεται και από τις επίσημες λύσεις του μαθήματος).
Σετ 2 – Ερώτηση 2/4 (φ = kω)¶
Αξιοπιστία: δύο ανεξάρτητες λύσεις συμφωνούν · εμπιστοσύνη λύτη: μέτρια
Σύμβαση: \(H(e^{j\omega})=R(e^{j\omega})\,e^{j\phi(\omega)}\), με \(R\) την (πραγματική) απόκριση πλάτους και ιδανικό σύστημα μηδενικής φάσης \(H_0=D\). Με \(\phi(\omega)=+k\omega\): \(H=H_0e^{+jk\omega}\), άρα \(y(n)=y_0(n+k)\) (προήγηση, μη αιτιατό). Η επιλογή εξαρτάται από τη σύμβαση προσήμου της φάσης· με την παραπάνω (αυτή που κάνει το \(\phi=-k\omega\) καθυστέρηση) προκύπτει:
Απάντηση: \(y(n)=y_0(n+k)\) (η δεύτερη επιλογή).
Σετ 2 – Ερώτηση 3/4¶
Αξιοπιστία: δύο ανεξάρτητες λύσεις συμφωνούν · εμπιστοσύνη λύτη: υψηλή
Κανονικοποιημένο κατωπερατό Butterworth: \(|H(j\Omega)|^2=\dfrac{1}{1+\Omega^{2N}}\), συχνότητα ημίσειας ισχύος \(\Omega=1\). Με \(s\to 5\pi/s\): \(|H|^2=\dfrac{1}{1+(5\pi/\Omega)^{2N}}\). Στο \(\Omega\to0\) είναι 0, στο \(\infty\) είναι 1 (ανωπερατό), και η συχνότητα ημίσειας ισχύος είναι \(\Omega_c=5\pi\approx15.7>1\).
Απάντηση: Ανωπερατό με \(\Omega_c>1\).
Σετ 2 – Ερώτηση 4/4 (φ = −kω)¶
Αξιοπιστία: δύο ανεξάρτητες λύσεις συμφωνούν · εμπιστοσύνη λύτη: υψηλή
Σύμβαση: \(H(e^{j\omega})=R(e^{j\omega})\,e^{j\phi(\omega)}\), με \(R\) την (πραγματική) απόκριση πλάτους και ιδανικό σύστημα μηδενικής φάσης \(H_0=D\). Με \(R=D\) και \(\phi(\omega)=-k\omega\): \(H=D\,e^{-jk\omega}=H_0\,e^{-jk\omega}\), άρα \(Y=Y_0e^{-jk\omega}\) και η ιδιότητα καθυστέρησης του DTFT δίνει \(y(n)=y_0(n-k)\).
Απάντηση: \(y(n)=y_0(n-k)\) (η πρώτη επιλογή).
Σετ 3 – Ερώτηση 1/3¶
Αξιοπιστία: δύο ανεξάρτητες λύσεις συμφωνούν · εμπιστοσύνη λύτη: υψηλή
\(X(k)=\sum_{n=0}^{2N}a\,e^{-j2\pi nk/(2N+1)}\). Για \(k=0\): \(a(2N+1)\). Για \(k\neq0\) το γεωμετρικό άθροισμα των ριζών της μονάδας μηδενίζεται. (Ελέγχθηκε αριθμητικά με FFT.)
Απάντηση: (a): \(X(0)=a(2N+1)\), \(X(k)=0\) για \(k=1..2N\).
Σετ 3 – Ερώτηση 2/3¶
Αξιοπιστία: δύο ανεξάρτητες λύσεις συμφωνούν · εμπιστοσύνη λύτη: υψηλή
Η \(\Delta(j\Omega)\) είναι παλμός ύψους 1 στο \([-\Omega_0,\Omega_0]\) (τιμές 0 ή 1), άρα \(\Delta^N=\Delta\) για κάθε \(N>1\). Το \(x_a(t)\) έχει εύρος ζώνης \(\Omega_0\) και η κρίσιμη (Nyquist) συχνότητα είναι \(\Omega_s=2\Omega_0\).
Απάντηση: \(\Omega_s=2\Omega_0\).
Σετ 3 – Ερώτηση 3/3¶
Αξιοπιστία: δύο ανεξάρτητες λύσεις συμφωνούν · εμπιστοσύνη λύτη: υψηλή
\(\omega_0=100\pi/1000=\pi/10=2\pi/20\). Και οι δύο όροι έχουν την ίδια ψηφιακή συχνότητα \(2\pi/20\), άρα θεμελιώδης περίοδος \(N=20\) (ελέγχθηκε αριθμητικά: το 10 δεν είναι περίοδος, το 20 είναι, και το 40 είναι πολλαπλάσιο· ζητείται η θεμελιώδης).
Απάντηση: περιοδικό με \(N=20\) δείγματα.