Μετάβαση στο περιεχόμενο

Κοινωνικές και Νομικές Πλευρές της Τεχνολογίας — Ιούνιος 2026

Μεταγραφή από τέσσερις φωτογραφίες της τυπωμένης κόλλας, με τη σειρά των σελίδων (τα ερωτήματα της άσκησης βρίσκονται στην τελευταία φωτογραφία).

IMG_2199.jpg

ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΟ ΠΑΤΡΩΝ

ΤΜΗΜΑ ΜΗΧΑΝΙΚΩΝ Η/Υ & ΠΛΗΡΟΦΟΡΙΚΗΣ

ΕΞΕΤΑΣΤΙΚΗ ΙΟΥΝΙΟΥ 2026 - 15.06.2026

Μάθημα: Κοινωνικές και Νομικές πλευρές της Τεχνολογίας

I. ΕΡΩΤΗΣΕΙΣ ΠΟΛΛΑΠΛΗΣ ΕΠΙΛΟΓΗΣ

  1. Για την προστασία ενός έργου ο/η δημιουργός του οφείλει:

  2. [ ] α) να το καταθέσει στο ειδικό μητρώο όπου καταχωρούνται τα έργα

  3. [ ] β) να το καταθέσει σε έναν συμβολαιογράφο
  4. [ ] γ) να το στείλει στον εαυτό του με συστημένη επιστολή χωρίς να την ανοίξει

  5. [ ] δ) τίποτα από τα παραπάνω. Το έργο προστατεύεται από τη στιγμή της δημιουργίας του εφόσον είναι πρωτότυπο, δεν απαιτούνται διατυπώσεις

  6. Η πνευματική ιδιοκτησία δεν προστατεύει:

  7. [ ] α) τα βιβλία

  8. [ ] β) τα μουσικά έργα
  9. [ ] γ) τα θεατρικά έργα

  10. [ ] δ) τους μαθηματικούς τύπους

  11. Εκείνος που επενδύει ουσιωδώς σημαντικά, ποιοτικά ή ποσοτικά σε σχέση με την απόκτηση, τον έλεγχο ή την παρουσίαση του περιεχομένου της βάσης:

  12. [ ] α) αποκτά δικαίωμα που καλείται sui generis δικαίωμα κατασκευαστή βάσης δεδομένων

  13. [ ] β) αποκτά δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας
  14. [ ] γ) δεν αποκτά κανένα δικαίωμα

  15. [ ] δ) είναι εφευρέτης

  16. Ένας χρήστης προγράμματος η/υ που το έχει αποκτήσει νόμιμα:

  17. [ ] α) έχει το δικαίωμα να μελετήσει την συμπεριφορά ενός προγράμματος προκειμένου να δημιουργήσει νέο πρόγραμμα με το ίδιο λειτουργικό

  18. [ ] β) έχει το δικαίωμα να μελετήσει την συμπεριφορά ενός προγράμματος, αλλά δεν έχει το δικαίωμα να δημιουργήσει νέο πρόγραμμα η/υ το ίδιο λειτουργικό
  19. [ ] γ) έχει το δικαίωμα να αντιγράψει τον πηγαίο κώδικα και τον κώδικα μηχανής, εφόσον το τελικό αποτέλεσμα δεν το χρησιμοποιεί εμπορικά

  20. [ ] δ) έχει το δικαίωμα να αντιγράψει τον πηγαίο κώδικα και τον κώδικα μηχανής και να το διαμοιράζει χωρίς αμοιβή

  21. Η ισχύς ενός διπλώματος ευρεσιτεχνίας (ΔΕ) είναι

  22. [ ] α) 20 έτη από τη στιγμή της κατάθεσης της αίτησης

  23. [ ] β) 20 έτη από τη στιγμή της απονομής του ΔΕ
  24. [ ] γ) 20 έτη από τη στιγμή της απονομής του ΔΕ με δικαίωμα ανανέωσης για άλλα 10

  25. [ ] δ) 10 έτη από τη στιγμή της κατάθεσης της αίτησης με δικαίωμα ανανέωσης για άλλα 10

  26. Εάν καταθέσω αίτηση για απονομή του ΔΕ όταν μου απονεμηθεί το ΔΕ:

  27. [ ] α) θα προστατεύομαι μόνο στην Ελλάδα

  28. [ ] β) θα προστατεύομαι σε όλη την ΕΕ
  29. [ ] γ) θα προστατευόμαι στα κράτη που είναι μέλη του Ευρωπαϊκού Οργανισμού Διπλωμ[Λείπει από τη φωτογραφία: τέλος της λέξης] Ευρεσιτεχνίας (ΕΡΟ)

  30. [ ] δ) θα προστατευόμαι όπου γίνει η εμπορευματοποίηση της εφεύρεσης

  31. Εάν καταθέσω δίπλωμα ευρεσιτεχνίας στην Ελλάδα:

  32. [ ] α) μπορώ ανά πάσα στιγμή να καταθέσω δίπλωμα ευρεσιτεχνίας στις ΗΠΑ, αλ[Λείπει από τη φωτογραφία: τέλος της πρότασης] δικαίωμα προτεραιότητας

[Σημείωση μεταγραφής: η φωτογραφία σταματά στην ερώτηση 7, επιλογή α). Οι υπόλοιπες επιλογές και η συνέχεια του εγγράφου δεν φαίνονται.]

IMG_2200.jpg

[Η αρχή της σελίδας είναι κομμένη: συνέχεια της ερώτησης 7 (η διατύπωση βρίσκεται στο IMG_2199.jpg).]

  • [ ] β) μπορώ να καταθέσω δίπλωμα ευρεσιτεχνίας στις ΗΠΑ εντός ενός έτους από την πρώτη κατάθεση, με δικαίωμα προτεραιότητας
  • [ ] γ) μπορώ να καταθέσω δίπλωμα ευρεσιτεχνίας στις ΗΠΑ εντός δύο ετών από την πρώτη κατάθεση, με δικαίωμα προτεραιότητας
  • [ ] δ) μπορώ να καταθέσω δίπλωμα ευρεσιτεχνίας στις ΗΠΑ εντός τριών ετών από την πρώτη κατάθεση, με δικαίωμα προτεραιότητας

8. Ποια από τις παρακάτω εταιρείες εξαιρείται από την υποχρέωση συμμόρφωσης με τον ΓΚΠΔ;

  • [ ] α) μια εταιρεία της Νότιας Αμερικής που συλλέγει τακτικά προσωπικά δεδομένα ευρωπαίων πελατών
  • [ ] β) μια εταιρεία που αποθηκεύει όλα τα δεδομένα πελατών στην Αυστραλία και έχει την έδρα της σε κράτος μέλος της Ευρωπαϊκής Ένωσης (ΕΕ)
  • [ ] γ) μια κινεζική εταιρεία που έχει εγκαταστάσεις σε κράτος μέλος της ΕΕ
  • [ ] δ) μια εταιρεία της Βόρειας Αμερικής που εξυπηρετεί πελάτες στη Νότια Αφρική που χρησιμοποιεί ένα σύστημα αποθήκευσης cloud κατασκευασμένο από ευρωπαϊκή εταιρεία

9. Ποιο από τα παρακάτω δεν εμπίπτει στο πεδίο εφαρμογής του ΓΚΠΔ;

  • [ ] α) Οντότητες που δεν εδρεύουν στην Ευρώπη
  • [ ] β) Μη κερδοσκοπικοί οργανισμοί
  • [ ] γ) Οικιακή δραστηριότητα
  • [ ] δ) Ιδρύματα υγειονομικής περίθαλψης

10. Σημειώστε εάν η φράση είναι σωστή ή λάθος στο σχετικό πεδίο

Σωστό Λάθος
Υποκείμενο δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα μπορεί να είναι ένα νομικό πρόσωπο
Ο ΓΚΠΔ έχει εφαρμογή τόσο στους ζώντες όσο και στους θανόντες
Δεν λογίζονται ως δεδομένα προσωπικού χαρακτήρα τα στατιστικής φύσεως συγκεντρωτικά στοιχεία, από τα οποία δεν μπορούν πλέον να προσδιορισθούν τα υποκείμενα των δεδομένων
Όταν τα δεδομένα γίνονται ανώνυμα δεν εκλαμβάνονται ως προσωπικά

11. Η Ευρωπαϊκή Πράξη για την Τεχνητή Νοημοσύνη (AI Act):

  • [ ] α) Ισχύει μόνο για επιχειρήσεις που έχουν έδρα εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
  • [ ] β) Η Πράξη εφαρμόζεται αποκλειστικά σε συστήματα ΤΝ που αναπτύσσονται και χρησιμοποιούνται για δημόσιες υπηρεσίες εντός των κρατών-μελών της ΕΕ, εξαιρώντας τον ιδιωτικό τομέα.
  • [ ] γ) Η Πράξη ισχύει για οποιονδήποτε προμηθευτή ή χρήστη συστημάτων ΤΝ που προσφέρει προϊόντα ή υπηρεσίες στην ΕΕ, ανεξαρτήτως της χώρας προέλευσης ή έδρας της εταιρείας.
  • [ ] δ) Η Πράξη απευθύνεται μόνο σε εταιρείες που παράγουν ΤΝ τεχνολογίας αιχμής.

ΙΙ. ΑΣΚΗΣΗ

Η Δήμητρα είναι επιχειρηματίας που δραστηριοποιείται στο τομέα της ανακύκλωσης. Μεταξύ άλλων, η εταιρεία της, η EcoDrive Tech, διαχειρίζεται ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά απόβλητα (e-waste), όπως υπολογιστές, κινητά και ηλεκτρικές συσκευές.

1. Για τη δημιουργία του ιστοτόπου της η EcoDrive Tech συμβουλεύθηκε με την DigitalNest, βραβευμένη εταιρεία δημιουργίας ιστοσελίδων. Στον ιστότοπο συμπεριέλαβε, μεταξύ άλλων, κείμενα, φωτογραφίες και ένα βίντεο για την οικολογική καταστροφή.

  • Τα κείμενα της ιστοσελίδας τα έχουν γράψει υπάλληλοι της DigitalNest, εκτός από ένα ποίημα του Σεφέρη (1900-1971) που φέρει τον τίτλο «Αίγο ακόμα» (γράφτηκε το 1933,

IMG_2201.jpg

[Σημείωση μεταγραφέα: η φωτογραφία ξεκινά στη μέση πρότασης· το δεξί άκρο της σελίδας είναι κομμένο.]

κυκλοφόρησε το 1935), που συμπεριέλαβε σε αυτά λόγω των αναφορών του στη φύση.

  • Τις φωτογραφίες οι υπάλληλοι της DigitalNest α) κάποιες τις βρήκαν στο διαδίκτυο μετά από απλή αναζήτηση και τις ενσωμάτωσαν στις σελίδες του ιστοτόπου β) κάποιες άλλες τις παρήγαγαν με το σύστημα ΤΝ DALL-E: έδιναν μία γενική εντολή δημιουργίας φωτογραφίας, για παράδειγμα για μία φωτογραφία έδωσαν την εντολή «Φτιάξε μία εικόνα με ένα παιδί να φυτεύει ένα δέντρο».
  • Το βίντεο έχει ενσωματωθεί με τη μορφή υπερσυνδέσμου (link).
  • Κατά την πλοήγηση στον ιστότοπο ακούγεται το μουσικό έργο του Vivaldi (1678-1741) «Οι τέσσερις εποχές» (γράφτηκε το 1718 και κυκλοφόρησε για πρώτη φορά το 1725).

II. Επίσης, η EcoDrive Tech έχει προσλάβει τον Γιώργο, ο οποίος είναι χημικός μηχανικός και ο οποίος είχε στο παρελθόν δική του εταιρεία με οικολογικές λύσεις, η οποία όμως έκλεισε λόγω οικονομικών δυσκολιών.

Σύμφωνα με τη σύμβαση που υπέγραψαν τα δύο μέρη, ο Γιώργος και η EcoDrive Tech, αντικείμενο της εργασίας του Γιώργου είναι η ανάπτυξη μιας νέας λύσης μεθόδου ανάκτησης πολύτιμων μετάλλων, όπως χαλκού και αργύρου, από ηλεκτρονικές πλακέτες απορριπτόμενων συσκευών, η οποία θα είναι πιο φιλική προς το περιβάλλον σε σχέση με τις υπάρχουσες λύσεις.

Ο Γιώργος πράγματι, μέσα σε ένα χρόνο, ανέπτυξε μία μέθοδο η οποία μειώνει σημαντικά τη χρήση χημικών ουσιών και είναι πιο φιλική προς το περιβάλλον. Η μέθοδος περιλαμβάνει ειδικό μηχανολογικό εξοπλισμό επεξεργασίας καθώς και λογισμικό, το οποίο αναγνωρίζει και ταξινομεί τα υλικά και βελτιστοποιεί τη διαδικασία διαχωρισμού και ανάκτησης. Το λογισμικό το είχε αναπτύξει ένας υπάλληλος του Γιώργου, ο οποίος είχε προσληφθεί για αυτόν τον σκοπό από την εταιρεία του Γιώργου.

III. Η διαδικασία για την ανακύκλωση είναι η εξής: ο πελάτης εισέρχεται στον ιστότοπο της EcoDrive Tech στη σελίδα «Αίτημα Ανακύκλωσης» προκειμένου να υποβάλει αίτημα για παραλαβή της συσκευής του. Συμπληρώνει, εκτός από το είδος της συσκευής που επιθυμεί να ανακυκλώσει, ηλεκτρονικά τα στοιχεία του, και συγκεκριμένα: όνομα, επίθετο, email, διεύθυνση, τηλέφωνο και αριθμό ταυτότητας.

Παράλληλα, ζητείται από τον/την πελάτη/πελάτισσα να συμπληρώσει υποχρεωτικά δύο επιπλέον πεδία, δηλώνοντας εάν:

  • Έχει ψηφίσει πολιτική παράταξη με κεντρική προγραμματική θέση την οικολογία
  • Προτίθεται να ψηφίσει πολιτική παράταξη με κεντρική προγραμματική θέση την οικολογία στις επερχόμενες εκλογές.

Η Σταυρούλα, η οποία θέλει να ανακυκλώσει το έξυπνο ψυγείο, της δίνει όλες αυτές τις πληροφορίες.

IV. Επειδή η EcoDrive Tech δεν διαθέτει τμήμα που να μπορεί να διαχειριστεί τις αιτήσεις, έχει αναθέσει τη διαχείριση των αιτήσεων στην εταιρεία AI.SOLUTIONS. Η AI.SOLUTIONS έχει αναπτύξει πολλά συστήματα ΤΝ και τα θέτει σε εφαρμογή για να παρέχει πιο εξελιγμένες υπηρεσίες.

Έτσι, η AI.SOLUTIONS έχει αναπτύξει σύστημα αυτοματοποιημένης έγκρισης της αίτησης ή απόρριψής της όταν η συσκευή εμπίπτει στην κατηγορία ηλεκτρονικών αποβλήτων και αποστέλλει τις προτεινόμενες ημερομηνίες συλλογής του αποβλήτου.

Παράλληλα, όταν το σύστημα της AI.SOLUTIONS διαπιστώσει ότι ο πελάτης έχει δηλώσει ότι έχει ψηφίσει ή/και προτίθεται να ψηφίσει κόμμα με βασική προγραμματική θέση την οικολογία, καλείται αυτόματα ο/η αιτών/αιτούσα τηλεφωνικά από ένα chatbot, το οποίο θέτει ερωτήσεις με σκοπό τη διαπίστωση της συναισθηματικής του/της κατάστασης μέσω ανάλυσης της φωνής του/της. Έτσι, έλαβε τηλεφώνημα και η Σταυρούλα.

Με αυτόν τον τρόπο, η EcoDrive Tech, η οποία επιθυμεί να αποδείξει ότι όσοι/όσες ψηφίζουν πολιτική παράταξη που έχει κεντρική προγραμματική θέση την οικολογία εμφανίζουν υψηλότερη νοητική και συναισθηματική ευημερία. Μάλιστα, έχει σκοπό να δημοσιοποιήσει τα στατιστικά αποτελέσματα της έρευνάς της και να παρέχει καλύτερες προσφορές σε όσους έχου[Λείπει από τη φωτογραφία: τέλος της λέξης] ψηφίσει τέτοια κόμματα.

Με βάση την παραπάνω υπόθεση εργασίας, να απαντήσετε πλήρως και αιτιολογημένα στα ακόλουθα ερωτήματα.

20260615_120509.jpg

[Λείπει από τη φωτογραφία: το αρχικό τμήμα της επικεφαλίδας.]

ΕΝΟΤΗΤΑ Ι

  1. Ο ιστότοπος προσβάλλει δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας με τη χρήση:
  2. α. του ποιήματος του Σεφέρη;
  3. β. των φωτογραφιών (από το διαδίκτυο και από το DALL-E);
  4. γ. του βίντεο;
  5. δ. της μουσικής;

Αναλύστε χωριστά την κάθε περίπτωση και αιτιολογείστε την απάντησή σας. Ποια περιουσιακά δικαιώματα προσβάλλονται;

  1. Εάν υποθέσουμε ότι ο δημιουργός μίας φωτογραφίας διαπιστώνει ότι η φωτογραφία του έχει ενσωματωθεί στον ιστότοπο χωρίς την άδειά του, θα στραφεί κατά ποιας εταιρείας;

ΕΝΟΤΗΤΑ ΙΙ

  1. Μπορεί να προστατευθεί το πρόγραμμα Η/Υ του με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας;

  2. Μπορεί να κατατεθεί αίτηση για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για τη συγκεκριμένη μέθοδο που ανάπτυξε ο Γιώργος;

  3. Ποιος έχει δικαίωμα να καταθέσει ΔΕ; Ο Γιώργος, η Δήμητρα ή η EcoDrive Tech;

  4. Ας υποθέσουμε ότι η εταιρεία, αρχίζει να χρησιμοποιεί τη μέθοδο πριν καταθέσει αίτηση για απονομή διπλώματος ευρεσιτεχνίας. Διαπιστώνοντας ότι είναι πολύ αποτελεσματική, αποφασίζει να καταθέσει αίτηση στον EPO (Ευρωπαϊκό Γραφείο Διπλωμάτων Ευρεσιτεχνιών). Θα απορρίψει ο EPO το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας σε αυτή την περίπτωση; Γιατί;

ΕΝΟΤΗΤΑ ΙΙΙ

  1. Τι είδους δεδομένα είναι αυτά που καλείται να συμπληρώσει ο δυνητικός πελάτης της EcoDrive Tech;

  2. Συμμορφώνεται με τις αρχές του ΓΚΠΔ η απαίτηση συμπλήρωσης:

  3. α. Ονόματος/επιθέτου, διεύθυνσης email, διεύθυνσης κατοικίας, αριθμού κινητού τηλεφώνου, αριθμού ταυτότητας;
  4. β. η απαίτηση συμπλήρωσης των πεδίων της εκλογικής προτίμησης/πρόθεσης;

Αναφέρετε δύο αρχές με τις οποίες συμμορφώνεται ή δεν συμμορφώνεται.

  1. Έχει σημασία εάν τα ανωτέρω στοιχεία ζητούνται ως υποχρεωτικά ή προαιρετικά; Γιατί;

  2. Ποιος είναι ο υπεύθυνος επεξεργασίας και ποιος ο εκτελών;

  3. Αναφέρατε δύο δικαιώματα της Σταυρούλας που συμπληρώνει την αίτηση για την ανακύκλωση σε σχέση με τα προσωπικά της δεδομένα.

ΕΝΟΤΗΤΑ IV

  1. Πώς ταξινομείται το σύστημα αυτοματοποιημένης έγκρισης αιτήσεων της AI.SOLUTIONS σύμφωνα με την Πράξη για την ΤΝ;

  2. Επιτρέπεται από την Πράξη για την ΤΝ η πλήρως αυτοματοποιημένη έγκριση ή απόρριψη αιτήσεων χωρίς ανθρώπινη παρέμβαση;

  3. Πώς ταξινομείται το σύστημα ΤΝ και συγκεκριμένα η χρήση chatbot το οποίο συνάγει συμπεράσματα ως προς την συναισθηματική κατάσταση μέσω ανάλυσης της φωνής;

  4. Ποιος φέρει την ευθύνη για τη συμμόρφωση με την Πράξη για την ΤΝ: η EcoDrive Tech ή η AI.SOLUTIONS; Ποιος είναι ο ρόλος της EcoDrive Tech και ποιος της AI.SOLUTIONS;

Όλες οι απαντήσεις να είναι αιτιολογημένες.

Καλή επιτυχία!

Λύσεις (⚪ AI, μη επαληθευμένο)

Κατάσταση: ⚪ AI, μη επαληθευμένο Πηγή: λύσεις AI (deepseek-flash), ανεξάρτητη επανάληψη και αντιπαραβολή· καμία δεν έχει ελεγχθεί από άνθρωπο

Προσοχή

Λύση από AI — ελέγξτε την· δεν έχει επαληθευτεί από άνθρωπο. Η ένδειξη «δύο λύσεις συμφωνούν» δεν σημαίνει ότι η απάντηση είναι σωστή.

AI λύσεις — 2026-06

Οι λύσεις γράφτηκαν από μοντέλα AI και δεν έχουν ελεγχθεί από άνθρωπο. Η αρίθμηση ακολουθεί το αρχείο θεμάτων.

Θέμα Ι. Ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής

Αξιοπιστία: δύο ανεξάρτητες λύσεις συμφωνούν · εμπιστοσύνη λύτη: υψηλή

  1. δ) Το δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας αποκτάται αυτοδικαίως με τη δημιουργία πρωτότυπου έργου· δεν απαιτείται κατάθεση, μητρώο ή συμβολαιογραφική πράξη.
  2. δ) Οι μαθηματικοί τύποι, ως ιδέες/μέθοδοι/αφηρημένα στοιχεία, δεν προστατεύονται από πνευματική ιδιοκτησία.
  3. α) Ο ουσιωδώς σημαντικός επενδυτής σε βάση δεδομένων αποκτά το sui generis δικαίωμα του κατασκευαστή βάσης δεδομένων.
  4. β) Ο νόμιμος χρήστης μπορεί να παρατηρεί/μελετά/δοκιμάζει τη λειτουργία του προγράμματος για να διαπιστώσει τις ιδέες και αρχές του, αλλά όχι να δημιουργήσει νέο πρόγραμμα με ίδιο λειτουργικό περιεχόμενο έξω από τις ειδικές εξαιρέσεις διαλειτουργικότητας.
  5. α) Το δίπλωμα ευρεσιτεχνίας διαρκεί 20 έτη από την ημερομηνία κατάθεσης της αίτησης, χωρίς ανανέωση.
  6. γ) Με την παραδοχή ότι πρόκειται για ευρωπαϊκό δίπλωμα ευρεσιτεχνίας, η προστασία καλύπτει τα κράτη μέλη του EPO, όχι απαραίτητα όλη την ΕΕ. Αν η εκφώνηση εννοεί εθνικό ελληνικό ΔΕ, η σωστή θα ήταν η α.
  7. β) Βάσει της Σύμβασης των Παρισίων/EPC υπάρχει δικαίωμα προτεραιότητας 12 μηνών από την πρώτη κατάθεση.
  8. δ) Η εταιρεία δεν έχει εγκατάσταση στην ΕΕ ούτε στοχεύει/παρακολουθεί υποκείμενα στην ΕΕ· το ότι χρησιμοποιεί cloud ευρωπαϊκής εταιρείας δεν την υπάγει στον ΓΚΠΔ.
  9. γ) Η καθαρά προσωπική/οικιακή δραστηριότητα εξαιρείται από το πεδίο εφαρμογής του ΓΚΠΔ.
  11. «Υποκείμενο δεδομένων μπορεί να είναι νομικό πρόσωπο»: Λάθος — ο ΓΚΠΔ προστατεύει φυσικά πρόσωπα.
  12. «Ο ΓΚΠΔ εφαρμόζεται σε ζώντες και θανόντες»: Λάθος — κατ’ αρχήν δεν εφαρμόζεται σε αποβιώσαντες.
  13. «Στατιστικά συγκεντρωτικά στοιχεία από τα οποία δεν προσδιορίζονται υποκείμενα δεν είναι προσωπικά δεδομένα»: Σωστό.
  14. «Όταν τα δεδομένα γίνουν ανώνυμα δεν εκλαμβάνονται ως προσωπικά»: Σωστό.
  15. γ) Η AI Act έχει εξωεδαφική εφαρμογή σε προμηθευτές/χρήστες συστημάτων ΤΝ που διαθέτουν προϊόντα ή υπηρεσίες στην ΕΕ, ανεξαρτήτως έδρας.

Θέμα ΙΙ. Άσκηση

Αξιοπιστία: δύο ανεξάρτητες λύσεις συμφωνούν · εμπιστοσύνη λύτη: μέτρια

Ενότητα Ι

  1. α) Ποίημα Σεφέρη: Ναι, προσβάλλονται δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας. Ο Σεφέρης πέθανε το 1971, άρα προστασία μέχρι το τέλος 2041 (διάρκεια ζωή + 70 έτη). Η ανάρτηση ολόκληρου ποιήματος σε εμπορικό ιστότοπο χωρίς άδεια προσβάλλει το δικαίωμα αναπαραγωγής και το δικαίωμα παρουσίασης/διάθεσης στο κοινό (και ενδεχομένως ηθικά δικαιώματα αν λείπει η πατρότητα/υπάρχει αλλοίωση). Η ex officio αναφορά στη φύση δεν αρκεί για εξαίρεση.

β) Φωτογραφίες:
- Από το διαδίκτυο: η απλή αναζήτηση δεν δημιουργεί άδεια. Αν οι φωτογραφίες είναι πρωτότυπες ή έστω απλές φωτογραφίες που προστατεύονται με συγγενικό δικαίωμα, η ενσωμάτωση/ανάρτηση χωρίς άδεια προσβάλλει αναπαραγωγή και παρουσίαση στο κοινό.
- Από DALL-E: κατά κανόνα δεν υπάρχει ανθρώπινος δημιουργός και ένα γενικό prompt όπως «φτιάξε εικόνα με παιδί να φυτεύει δέντρο» δεν αρκεί για προστασία πνευματικής ιδιοκτησίας. Άρα συνήθως δεν στοιχειοθετείται προσβολή δικαιώματος τρίτου από τη χρήση τους· μένουν ζητήματα όρων χρήσης της πλατφόρμας ή περίπτωση αναπαραγωγής προστατευόμενου έργου.

γ) Βίντεο με υπερσύνδεσμο: Κατ’ αρχήν η απλή παραπομπή/υπερσύνδεσμος σε νόμιμα δημόσια διαθέσιμο βίντεο δεν συνιστά αναπαραγωγή ούτε νέα πράξη παρουσίασης στο κοινό. Αν όμως ο σύνδεσμος οδηγεί σε παράνομο περιεχόμενο και ο ιστότοπος γνωρίζει ή όφειλε να γνωρίζει—ιδίως σε εμπορικό πλαίσιο—μπορεί να υπάρξει ευθύνη.

δ) Μουσική Vivaldi: Το μουσικό έργο είναι κοινό κτήμα (συνθέτης πέθανε το 1741). Δεν προσβάλλεται δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας επί της σύνθεσης. Αν όμως χρησιμοποιείται συγκεκριμένη σύγχρονη ηχογράφηση/εκτέλεση, προστατεύονται συγγενικά δικαιώματα ερμηνευτών/παραγωγού φωνογραφήματος και απαιτείται άδεια.

Περιουσιακά δικαιώματα που προσβάλλονται: κυρίως το δικαίωμα αναπαραγωγής, το δικαίωμα παρουσίασης/διάθεσης στο κοινό και, όπου υπάρχει διανομή αντιγράφων, το δικαίωμα διανομής· για την ηχογράφηση, αντίστοιχα συγγενικά δικαιώματα.

  1. Κατ’ αρχήν μπορεί να στραφεί και κατά της EcoDrive Tech και κατά της DigitalNest. Η EcoDrive Tech είναι ο φορέας/διαχειριστής του ιστότοπου και τον θέτει στη διάθεση του κοινού· η DigitalNest, ως κατασκευάστρια και ενσωματούσα το υλικό, μπορεί να ευθύνεται για την αναπαραγωγή/ανάρτηση. Η μεταξύ τους σύμβαση δεν δεσμεύει τον φωτογράφο. Συνήθως ενάγεται πρώτα η EcoDrive Tech ως υπεύθυνη του ιστότοπου, χωρίς να αποκλείεται η ευθύνη της DigitalNest.

Ενότητα ΙΙ

  1. Το πρόγραμμα Η/Υ ως τέτοιο δεν είναι παραδεκτό αντικείμενο διπλώματος ευρεσιτεχνίας (EPC άρθρο 52). Μπορεί όμως να προστατευθεί έμμεσα, ως τμήμα τεχνικής εφεύρεσης, εφόσον συνολικά παράγει τεχνικό αποτέλεσμα πέρα από τη συνήθη λειτουργία προγράμματος, π.χ. έλεγχος μηχανημάτων διαχωρισμού/ανάκτησης υλικών, και πληροί καινοτομία, εφευρετική δραστηριότητα και βιομηχανική εφαρμογή. Διαφορετικά, προστατεύεται με δικαίωμα πνευματικής ιδιοκτησίας ως λογισμικό.

  2. Ναι, καταρχήν μπορεί να κατατεθεί αίτηση για τη μέθοδο ανάκτησης πολυτίμων μετάλλων, εφόσον είναι νέα, εφευρετική, επιδεκτική βιομηχανικής εφαρμογής και αποκαλύπτεται επαρκώς. Πρόκειται για τεχνική μέθοδο/επεξεργασία υλικών, όχι απλή ανακάλυψη ή μαθηματική μέθοδος. Μπορούν να διεκδικηθούν μέθοδος, διάταξη/εξοπλισμός και σύστημα ελέγχου με λογισμικό, εφόσον το σύνολο έχει τεχνικό χαρακτήρα. Η φιλικότητα προς το περιβάλλον δεν είναι αυτοτελές κριτήριο, αλλά μπορεί να αναδείξει τεχνικό αποτέλεσμα.

  3. Δικαίωμα κατάθεσης έχει κατ’ αρχήν η EcoDrive Tech, διότι ο εργαζόμενος προσλήφθηκε ειδικά για την ανάπτυξη της μεθόδου και η εφεύρεση έγινε στο πλαίσιο της σύμβασης εργασίας του (service invention). Ο εργαζόμενος διατηρεί ηθικό δικαίωμα ως εφευρέτης και τυχόν αξίωση εύλογης αμοιβής. Η επιχειρηματίας δεν έχει προσωπικό δικαίωμα. Το λογισμικό που είχε αναπτύξει παλαιότερος υπάλληλος της προηγούμενης εταιρείας ανήκει καταρχήν στην προηγούμενη εταιρεία/εργοδότη του· η EcoDrive πρέπει να εξασφαλίσει άδεια/μεταβίβαση για τη χρήση του, χωρίς αυτό να μεταβάλλει καταρχήν το δικαίωμα στο ΔΕ για την υπηρεσιακή εφεύρεση.

  4. Ο EPO θα απορρίψει την αίτηση αν η πρότερη χρήση ήταν δημόσια πριν από την ημερομηνία κατάθεσης, γιατί ισχύει απόλυτη καινοτομία και η δημόσια χρήση αποτελεί prior art. Δεν υπάρχει γενική περίοδος χάριτος 12 μηνών για ίδια δημόσια αποκάλυψη· μόνο περιορισμένες εξαιρέσεις (π.χ. κατάχρηση, επίσημες εκθέσεις) μπορεί να ισχύσουν. Αν η χρήση ήταν εσωτερική/εμπιστευτική και δεν έγινε προσβάσιμη στο κοινό, δεν καταστρέφει την καινοτομία. Τυχόν δικαίωμα πρότερης χρήσης μπορεί να επιτρέψει συνέχιση της χρήσης, αλλά δεν σώζει το κύρος του ΔΕ.

Ενότητα ΙΙΙ

  1. Τα στοιχεία ταυτότητας/επικοινωνίας (όνομα, επίθετο, email, διεύθυνση, τηλέφωνο, αριθμός ταυτότητας) είναι προσωπικά δεδομένα κατά τον ΓΚΠΔ. Τα πεδία για ψήφο/πρόθεση ψήφου σε κόμμα με οικολογικό πρόγραμμα αποκαλύπτουν πολιτικές απόψεις, δηλαδή ειδική κατηγορία δεδομένων (άρθρο 9 ΓΚΠΔ). Η φωνή/ανάλυση συναισθήματος μπορεί να αποτελεί βιομετρικό/συμπεριφορικό δεδομένο και δεδομένο συναισθηματικής κατάστασης.

  2. α) Για όνομα, διεύθυνση, email, τηλέφωνο: καταρχήν συμμορφώνεται με τις αρχές του περιορισμού σκοπού και της ελαχιστοποίησης, εφόσον είναι αναγκαία για την εκτέλεση/προετοιμασία της σύμβασης ανακύκλωσης και την επικοινωνία για την παραλαβή. Ο αριθμός ταυτότητας όμως είναι συνήθως υπερβολικός και δεν είναι αναγκαίος για τον σκοπό αυτό, εκτός αν υπάρχει ειδική νομική υποχρέωση ταυτοποίησης/ιχνηλάτησης αποβλήτων· άλλως παραβιάζει την ελαχιστοποίηση και την αναλογικότητα/νομιμότητα.
    β) Όχι. Τα πολιτικά δεδομένα είναι ειδική κατηγορία και απαγορεύεται η επεξεργασία τους χωρίς εξαίρεση του άρθρου 9. Επειδή τα πεδία είναι υποχρεωτικά, δεν υπάρχει έγκυρη, ελεύθερα δοθείσα συγκατάθεση. Παραβιάζονται ιδίως οι αρχές της νομιμότητας/δικαιοσύνης/διαφάνειας και της ελαχιστοποίησης δεδομένων (και ο περιορισμός σκοπού).

  3. Ναι, έχει σημασία. Αν τα στοιχεία ζητούνται ως υποχρεωτικά και δεν είναι αναγκαία για την υπηρεσία—ιδίως τα πολιτικά πεδία ή ο αριθμός ταυτότητας χωρίς νομική υποχρέωση—η επεξεργασία είναι δυσανάλογη και συχνά παράνομη· ειδικά για ειδικές κατηγορίες, η συγκατάθεση δεν είναι ελεύθερη όταν η παροχή υπηρεσίας εξαρτάται από αυτήν. Αν είναι προαιρετικά, μπορεί να υπάρξει έγκυρη ρητή συγκατάθεση για τα ειδικά δεδομένα, εφόσον δίνεται ελεύθερα, συγκεκριμένα, με ενημέρωση και δυνατότητα ανάκλησης· ακόμη όμως ισχύουν η αναγκαιότητα και η διαφάνεια.

  4. Υπεύθυνος επεξεργασίας είναι καταρχήν η EcoDrive Tech, που καθορίζει τους σκοπούς και τα μέσα της επεξεργασίας (διαχείριση αιτήσεων, έρευνα, προσφορές). Εκτελών την επεξεργασία είναι η AI.SOLUTIONS, εφόσον επεξεργάζεται δεδομένα για λογαριασμό της EcoDrive βάσει οδηγιών και σύμβασης άρθρου 28 ΓΚΠΔ. Αν η AI.SOLUTIONS καθορίζει η ίδια σκοπούς/μέσα ή χρησιμοποιεί τα δεδομένα για δικά της μοντέλα, καθίσταται υπεύθυνος ή από κοινού υπεύθυνος για εκείνη την επεξεργασία.

  5. Δύο ενδεικτικά δικαιώματα: δικαίωμα πρόσβασης (άρθρο 15) και δικαίωμα διαγραφής (άρθρο 17) ή αντίρρησης (άρθρο 21). Ειδικά λόγω της αυτοματοποιημένης έγκρισης/απόρριψης και της ανάλυσης, έχει ιδιαίτερη σημασία και το δικαίωμα να μην υπόκειται σε απόφαση που βασίζεται αποκλειστικά σε αυτοματοποιημένη επεξεργασία, με ανθρώπινη παρέμβαση και δυνατότητα αμφισβήτησης (άρθρο 22).

Ενότητα IV

  1. Το σύστημα αυτοματοποιημένης έγκρισης/απόρριψης αιτήσεων ανακύκλωσης δεν εμπίπτει εκ πρώτης όψεως σε κατηγορία υψηλού κινδύνου του Παραρτήματος III της AI Act· δεν αξιολογεί πρόσβαση σε βασικές δημόσιες παροχές, πιστοληπτική ικανότητα, ασφάλιση κ.λπ. Άρα κατατάσσεται καταρχήν ως σύστημα ελάχιστου/μη υψηλού κινδύνου. Αν όμως χρησιμοποιείται για λογαριασμό δημόσιας αρχής για ουσιώδη δημόσια υπηρεσία ή αν προφίλ/ειδικά δεδομένα οδηγούν σε σημαντικές αποφάσεις, χρειάζεται ειδική εξέταση. Σε κάθε περίπτωση, αν αλληλεπιδρά με φυσικά πρόσωπα, μπορεί να έχει υποχρεώσεις διαφάνειας.

  2. Η AI Act δεν απαγορεύει γενικά την πλήρως αυτοματοποιημένη έγκριση/απόρριψη για συστήματα μη υψηλού κινδύνου· δεν υπάρχει γενική υποχρέωση ανθρώπινης παρέμβασης. Αν το σύστημα χαρακτηριστεί υψηλού κινδύνου, απαιτείται ανθρώπινη εποπτεία (άρθρο 14). Παράλληλα, κατά τον ΓΚΠΔ, απόφαση αποκλειστικά αυτοματοποιημένη που παράγει νομικά ή άλλως σημαντικά αποτελέσματα περιορίζεται από το άρθρο 22 και απαιτεί νόμιμη βάση και εγγυήσεις, όπως ανθρώπινη παρέμβαση, δυνατότητα έκφρασης γνώμης και αμφισβήτησης.

  3. Το chatbot που συνάγει συναισθηματική κατάσταση μέσω ανάλυσης φωνής αποτελεί σύστημα αναγνώρισης συναισθημάτων και εμπίπτει στο Παράρτημα III σημείο 1(c) της AI Act, άρα είναι υψηλού κινδύνου (εκτός αν εφαρμόζεται κάποια εξαίρεση). Δεν απαγορεύεται γενικά, αλλά απαγορεύεται η χρήση του σε χώρους εργασίας και εκπαίδευσης· εδώ πρόκειται για εξυπηρέτηση πελατών. Υπάρχουν επίσης υποχρεώσεις διαφάνειας: ο χρήστης πρέπει να ενημερώνεται ότι αλληλεπιδρά με σύστημα ΤΝ και ότι γίνεται αναγνώριση συναισθημάτων. Παράλληλα εγείρονται σοβαρά ζητήματα ΓΚΠΔ λόγω βιομετρικών/ειδικών δεδομένων και πολιτικών απόψεων.

  4. Με την AI Act, η AI.SOLUTIONS είναι κατά κανόνα ο provider/προμηθευτής του συστήματος ΤΝ, αφού το αναπτύσσει και το θέτει σε λειτουργία/διάθεση για την παροχή της υπηρεσίας· φέρει τις κύριες υποχρεώσεις συμμόρφωσης (διαχείριση κινδύνων, τεχνική τεκμηρίωση, αξιολόγηση συμμόρφωσης, σήμανση CE για υψηλού κινδύνου, οδηγίες χρήσης, καταχώριση κ.λπ.). Η EcoDrive Tech είναι κατά κανόνα ο deployer/χρήστης του συστήματος· οφείλει να το χρησιμοποιεί σύμφωνα με τις οδηγίες, να διασφαλίζει ανθρώπινη εποπτεία όπου απαιτείται, να παρακολουθεί τη λειτουργία, να ενημερώνει τα πρόσωπα και να μην το χρησιμοποιεί καταχρηστικά. Αν η EcoDrive τροποποιήσει ουσιωδώς το σύστημα ή το διαθέσει με δικό της σήμα, μπορεί να καταστεί και αυτή provider. Στο GDPR, παράλληλα, η EcoDrive είναι συνήθως υπεύθυνος επεξεργασίας και η AI.SOLUTIONS εκτελών την επεξεργασία.

✔ Επιβεβαίωσε · ✖ Βρήκα λάθος

✖ Βρήκα λάθος στη μεταγραφή