Κοινωνικές και Νομικές Πλευρές της Τεχνολογίας — Ιούνιος 2023 — Θέματα ανάπτυξης¶
Μεταγραφή από φωτογραφία της τυπωμένης κόλλας (μία σελίδα), ελέγχθηκε στην εικόνα.
IMG_20230615_144054.jpg¶
ΙΙ. Θέματα ανάπτυξης¶
Θέμα 1ο¶
Ο Γιώργος, υπάλληλος της εταιρείας Χ, έχει δημιουργήσει, στο πλαίσιο της σύμβασης εργασίας του, ένα καινοτόμο επινόημα, ένα σύστημα που επιτρέπει τον έλεγχο της κατανάλωσης ενέργειας στις οικιακές συσκευές με τρόπο νέο και μη προφανή στο μέσο εξειδικευμένο ειδικό, επιλύοντας ένα σοβαρό τεχνικό πρόβλημα που υπήρχε μέχρι σήμερα. Για τη λειτουργία του συστήματος χρησιμοποιείται πρόγραμμα Η/Υ.
1.1 Με βάση ποιο δίκαιο προστατεύεται το πρόγραμμα Η/Υ;
1.2 Μπορεί να κατατεθεί αίτηση για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για το σύστημα συνολικά;
1.3 Σε ποιον ανήκουν τα δικαιώματα α) επί του προγράμματος Η/Υ και β) επί του συστήματος;
Θέμα 2ο¶
Η Δήμητρα ανέλαβε τη δημιουργία ιστοσελίδας για την επιχείρηση ενός πελάτη της. Στην ιστοσελίδα που παρέδωσε περιέχονται, μεταξύ άλλων, κείμενα, φωτογραφίες και ένα βίντεο. Τα κείμενα τα έχει γράψει η ίδια η Δήμητρα, εκτός από ένα ποίημα του Καβάφη (1863-1933) που συμπεριέλαβε σε αυτά. Τις φωτογραφίες τις βρήκε σε μία ελληνική ηλεκτρονική πλατφόρμα στο διαδίκτυο και απλώς τις αντέγραψε. Το βίντεο το έχει συμπεριλάβει με τη μορφή υπερσυνδέσμου (link).
Προσβάλει δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας με τη χρήση α) του ποιήματος του Καβάφη, β) των φωτογραφιών και γ) του βίντεο; Αναλύστε χωριστά την κάθε περίπτωση.
Θέμα 3ο¶
Η Σταυρούλα έλαβε μέρος σε μία συνδικαλιστική συγκέντρωση. Ένας φωτορεπόρτερ τη φωτογράφησε χωρίς να έχει συμφωνήσει η Σταυρούλα προς αυτό και ανάρτησε τη φωτογραφία σε κοινωνικά δίκτυα για λογαριασμό μίας εφημερίδας:
3.1 Αποτελεί η φωτογράφηση της Σταυρούλας επεξεργασία προσωπικών δεδομένων; Σε καταφατική περίπτωση είναι αυτή νόμιμη; Βάσει ποιας νομικής βάσης είναι ή θα ήταν νόμιμη;
3.2 Εάν θεωρείτε ότι η φωτογράφηση αποτελεί επεξεργασία προσωπικών δεδομένων, η συγκεκριμένη φωτογράφηση που γίνεται σε συνδικαλιστική συγκέντρωση έχει ιδιαίτερη βαρύτητα στον χαρακτηρισμό των προσωπικών δεδομένων; Γιατί;
3.3 Αναφέρατε δύο δικαιώματα της Σταυρούλας που θεωρείτε τα πιο σημαντικά στην συγκεκριμένη περίπτωση και εξηγείστε γιατί τα θεωρείτε σημαντικά.
Καλή επιτυχία!
Λύσεις (⚪ AI, μη επαληθευμένο)
Κατάσταση: ⚪ AI, μη επαληθευμένο Πηγή: λύσεις AI (deepseek-flash), ανεξάρτητη επανάληψη και αντιπαραβολή· καμία δεν έχει ελεγχθεί από άνθρωπο
Προσοχή
Λύση από AI — ελέγξτε την· δεν έχει επαληθευτεί από άνθρωπο. Η ένδειξη «δύο λύσεις συμφωνούν» δεν σημαίνει ότι η απάντηση είναι σωστή.
AI λύσεις — 2023-06-essay¶
Οι λύσεις γράφτηκαν από μοντέλα AI και δεν έχουν ελεγχθεί από άνθρωπο. Η αρίθμηση ακολουθεί το αρχείο θεμάτων.
Θέμα 1ο¶
Αξιοπιστία: δύο ανεξάρτητες λύσεις συμφωνούν · εμπιστοσύνη λύτη: μέτρια
1.1 Το πρόγραμμα Η/Υ προστατεύεται καταρχήν από το δίκαιο πνευματικής ιδιοκτησίας (ν. 2121/1993, άρθρα 2 και 8, σε συμμόρφωση με την Οδηγία 2009/24/ΕΚ), ως έργο λόγου. Προστατεύεται η έκφραση/κώδικας του προγράμματος, όχι η ιδέα ή ο αλγόριθμος ως τέτοιος. Επικουρικά, μπορεί να υπάρξει προστασία ως εμπορικό απόρρητο (ν. 4605/2019) ή, υπό προϋποθέσεις, ως τμήμα τεχνικής λύσης με δίπλωμα ευρεσιτεχνίας.
1.2 Μπορεί να κατατεθεί αίτηση για δίπλωμα ευρεσιτεχνίας για το σύστημα συνολικά, όχι για το λογισμικό «ως τέτοιο». Τα προγράμματα Η/Υ αποκλείονται ως αυτοτελείς εφευρέσεις, αλλά αν το σύστημα επιλύει τεχνικό πρόβλημα με τεχνικά μέσα και έχει τεχνικό αποτέλεσμα, μπορεί να είναι πατέντα, εφόσον πληροί καινότητα, εφευρετική δραστηριότητα και βιομηχανική εφαρμογή (ν. 1733/1987). Εδώ η περιγραφή «νέο, μη προφανές, επίλυση σοβαρού τεχνικού προβλήματος» συνηγορεί υπέρ της δυνατότητας κατάθεσης για τη συνολική τεχνική λύση.
1.3
α) Επί του προγράμματος Η/Υ: το ηθικό δικαίωμα παραμένει στον Γιώργο ως δημιουργό, ενώ το περιουσιακό δικαίωμα, όταν το πρόγραμμα δημιουργήθηκε στο πλαίσιο της σύμβασης εργασίας, μεταβιβάζεται κατά κανόνα αυτοδικαίως στον εργοδότη Χ, εκτός αν υπάρχει αντίθετη συμφωνία (άρθρο 8 ν. 2121/1993).
β) Επί του συστήματος/εφεύρεσης: αν η εφεύρεση έγινε κατά την εκτέλεση της σύμβασης εργασίας, το δικαίωμα προς ευρεσιτεχνία και εκμετάλλευση ανήκει κατά κανόνα στον εργοδότη Χ, εκτός αντίθετης συμφωνίας· ο Γιώργος διατηρεί το δικαίωμα μνείας ως εφευρέτη και, εφόσον πληρούνται οι νόμιμες προϋποθέσεις, δικαίωμα εύλογης αμοιβής (βλ. άρθρο 6 ν. 1733/1987).
Θέμα 2ο¶
Αξιοπιστία: δύο ανεξάρτητες λύσεις συμφωνούν · εμπιστοσύνη λύτη: μέτρια
α) Ποίημα Καβάφη: Καταρχήν δεν προσβάλλονται περιουσιακά δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, διότι ο Καβάφης πέθανε το 1933 και, με διάρκεια προστασίας 70 έτη μετά τον θάνατο, το έργο βρίσκεται στο δημόσιο κτήμα από το 2004. Αν το ποίημα χρησιμοποιηθεί αυτούσιο και με μνεία του δημιουργού, δεν τίθεται ζήτημα. Αν η Δήμητρα το εμφανίσει ως δικό της ή το αλλοιώσει/παραποιήσει, μπορεί να θίγεται το ηθικό δικαίωμα πατρότητας ή ακεραιότητας.
β) Φωτογραφίες: Ναι, κατά κανόνα προσβάλλονται δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, εφόσον οι φωτογραφίες είναι πρωτότυπες και προστατευόμενες. Η ανάρτησή τους σε ιστοσελίδα επιχείρησης χωρίς άδεια του φωτογράφου/δικαιούχου συνιστά αναπαραγωγή και παρουσίαση στο κοινό. Το ότι βρίσκονται δημόσια στο διαδίκτυο δεν σημαίνει ότι είναι ελεύθερες χρήσης. Θα ήταν νόμιμη μόνο αν υπήρχε άδεια, άδεια Creative Commons, δημόσιο κτήμα ή άλλη νόμιμη εξαίρεση, πράγμα που εδώ δεν προκύπτει.
γ) Βίντεο με υπερσύνδεσμο: Με την παραδοχή ότι ο σύνδεσμος οδηγεί σε νόμιμα αναρτημένο βίντεο, η απλή υπερσύνδεση δεν αποτελεί καταρχήν αναπαραγωγή ούτε νέα παρουσίαση στο κοινό και δεν προσβάλλει πνευματικά δικαιώματα. Αν όμως ο σύνδεσμος οδηγεί σε παράνομη ανάρτηση ή παρακάμπτει τεχνικά μέτρα προστασίας, ειδικά σε εμπορική ιστοσελίδα, μπορεί να στοιχειοθετηθεί ευθύνη εφόσον γνώριζε ή όφειλε να γνωρίζει.
Θέμα 3ο¶
Αξιοπιστία: δύο ανεξάρτητες λύσεις συμφωνούν · εμπιστοσύνη λύτη: μέτρια
3.1 Ναι, η φωτογράφηση και η ανάρτηση φωτογραφίας στην οποία απεικονίζεται αναγνωρίσιμη η Σταυρούλα αποτελεί επεξεργασία προσωπικών δεδομένων (άρθρο 4 ΓΚΠΔ). Η συγκατάθεσή της δεν είναι η μόνη δυνατή νομική βάση. Για δημοσιογραφικούς σκοπούς μπορεί να στηριχθεί στο άρθρο 6(1)(στ) ΓΚΠΔ, σε συνδυασμό με το άρθρο 85 ΓΚΠΔ και τις σχετικές διατάξεις του ν. 4624/2019 για την ελευθερία της έκφρασης και την πληροφόρηση. Αν από τη φωτογραφία αποκαλύπτονται ειδικές κατηγορίες δεδομένων, απαιτείται και εξαίρεση του άρθρου 9 ΓΚΠΔ, π.χ. δεδομένα προδήλως δημοσιοποιημένα από το υποκείμενο ή δημοσιογραφική εξαίρεση κατά το εθνικό δίκαιο. Η επεξεργασία είναι νόμιμη εφόσον υπάρχει δημόσιο ενδιαφέρον, τηρείται αναλογικότητα και δεν θίγεται υπέρμετρα η ιδιωτική ζωή και η αξιοπρέπειά της.
3.2 Ναι, το πλαίσιο της συνδικαλιστικής συγκέντρωσης έχει ιδιαίτερη βαρύτητα. Η φωτογραφία μπορεί να αποκαλύπτει συνδικαλιστική δράση/ιδιότητα ή πολιτικές πεποιθήσεις, που αποτελούν ειδικές κατηγορίες προσωπικών δεδομένων κατά το άρθρο 9 ΓΚΠΔ και χρήζουν αυξημένης προστασίας. Δεν σημαίνει ότι επειδή η συγκέντρωση γίνεται σε δημόσιο χώρο τα δεδομένα παύουν να προστατεύονται· μειώνεται μεν η προσδοκία ιδιωτικότητας, αλλά ενισχύεται η σημασία της ελευθερίας συνάθροισης και συνδικαλισμού.
3.3 Ως σημαντικότερα δικαιώματα θα επέλεγα:
α) Δικαίωμα αντίταξης (άρθρο 21 ΓΚΠΔ): μπορεί να ζητήσει να σταματήσει η επεξεργασία/ανάρτηση της φωτογραφίας για λόγους που αφορούν την κατάστασή της· είναι ιδιαίτερα σημαντικό διότι αφορά την άρση μιας συνεχιζόμενης προσβολής.
β) Δικαίωμα διαγραφής (άρθρο 17 ΓΚΠΔ): μπορεί να ζητήσει τη διαγραφή ή απομάκρυνση της φωτογραφίας, εφόσον δεν υπάρχει νόμιμη βάση ή η δημοσίευση είναι υπέρμετρη· είναι κρίσιμο λόγω της μονιμότητας και της διάδοσης στο διαδίκτυο. Και τα δύο μπορούν να περιοριστούν για δημοσιογραφικούς σκοπούς και ελευθερία έκφρασης, με στάθμιση. Παράλληλα, έχει και δικαίωμα καταγγελίας στην ΑΠΔΠΧ και δικαστικής προστασίας.